خبرگزاری میز نفت:
اطلاعات رسیده به میزنفت، پرسشهایی جدی درباره روند واگذاری پروژه تأمین دکل و بخشی از خدمات حفاری ۱۹ حلقه چاه توسعهای پارس جنوبی ایجاد کرده است؛ پروژهای که براساس برآوردهای غیررسمی، ارزش آن میتواند بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون یورو باشد و نام شرکت «انرژی خبرگان» بهعنوان پیمانکار منتخب آن مطرح شده است.
میزنفت تاکنون به قرارداد نهایی، صورتجلسات ارزیابی پیشنهادها، مبلغ قطعی پروژه، میزان پیشپرداخت و ضمانتنامههای اخذشده دسترسی نداشته است. بنابراین، اطلاعات موجود را بهعنوان تخلف اثباتشده منتشر نمیکند؛ بلکه براساس رسالت حرفهای رسانه، از شرکت نفت و گاز پارس میخواهد اسناد و توضیحات لازم را برای رفع ابهامهای این واگذاری در اختیار افکار عمومی قرار دهد.
پیمانکار چگونه انتخاب شد؟
شرکت نفت و گاز پارس پیشتر چهار بسته حفاری را به چند شرکت واگذار کرده بود. اکنون نیز اجرای بخش دیگری از طرح حفاری چاههای توسعهای پارس جنوبی، شامل تأمین دکل و برخی خدمات جانبی، در دستور کار قرار گرفته است.
براساس اطلاعات رسیده، یکی از شرکتهای باسابقه خدمات حفاری برای حضور در فرایند انتخاب پیمانکار دعوت شده بود؛ بااینحال، در نهایت نام شرکت انرژی خبرگان برای اجرای پروژه مطرح شده است.
پرسش نخست این است که این پروژه از چه طریقی واگذار شده است؟ آیا مناقصه عمومی یا محدود برگزار شد؟ چند شرکت پیشنهاد فنی و مالی ارائه کردند؟ امتیاز هر یک از شرکتکنندگان چه بود و پیمانکار منتخب براساس کدام شاخصها بر رقبا برتری یافت؟
انتشار اسناد ارزیابی میتواند بهسادگی نشان دهد که آیا انتخاب پیمانکار بر پایه ضوابط فنی، مالی و بازرگانی صورت گرفته یا ابهامهای مطرحشده به توضیح بیشتری نیاز دارد.
سابقه انرژی خبرگان چیست؟
حفاری ۱۹ حلقه چاه توسعهای در پارس جنوبی، قراردادی عادی و کمریسک نیست. چاههای Infill برای برداشت از بخشهای کمتخلیه مخزن و جبران افت تولید حفر میشوند؛ ازاینرو، هرگونه تأخیر در تأمین دکل، تجهیزات یا خدمات تخصصی میتواند مستقیماً بر برنامه حفظ و افزایش تولید گاز اثر بگذارد.
با توجه به ابعاد پروژه، شرکت نفت و گاز پارس باید اعلام کند انرژی خبرگان چه سوابق مستندی در تأمین دکل و مدیریت طرحهای بزرگ حفاری دارد؟ این شرکت پیشتر چند پروژه مشابه را به پایان رسانده و عملکرد آن در زمینه زمانبندی، هزینه و کیفیت چگونه ارزیابی شده است؟
آیا دکل موردنیاز هماکنون در مالکیت یا اختیار پیمانکار قرار دارد؟ اگر قرار است دکل از خارج تأمین شود، قرارداد خرید یا اجاره آن منعقد شده است؟ برنامه ورود، ترخیص، آمادهسازی و راهاندازی دکل چیست و چه تضمینی برای جلوگیری از تأخیر وجود دارد؟
سرمایه ۱۰۰ میلیاردی برای پروژه ۵۰۰ میلیون یورویی؟
اطلاعات موجود از افزایش سرمایه انرژی خبرگان به حدود ۱۰۰ میلیارد تومان حکایت دارد. صحت این رقم و نسبت آن با تعهدات احتمالی پروژه باید از سوی طرفین قرارداد روشن شود.
اگر ارزش پروژه واقعاً در محدوده ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون یورو قرار دارد، شرکت نفت و گاز پارس بر چه مبنایی توان مالی پیمانکار را احراز کرده است؟ گردش مالی، داراییها، خطوط اعتباری، ضمانتنامههای بانکی و منابع تأمین مالی این شرکت چه میزان است؟
مقایسه ساده سرمایه ثبتی با ارزش قرارداد، بهتنهایی برای قضاوت درباره صلاحیت پیمانکار کافی نیست؛ همانطور که بزرگی رقم قرارداد نیز لزوماً نشانه ناتوانی یک شرکت محسوب نمیشود. معیار اصلی، اسناد ارزیابی مالی و تضمینهایی است که کارفرما پیش از واگذاری پروژه دریافت کرده است. نفت و گاز پارس میتواند با انتشار همین اطلاعات، به تردیدهای موجود پاسخ دهد.
پیشپرداخت چقدر است؟
یکی از مهمترین ابهامهای این واگذاری به پیشپرداخت احتمالی قرارداد مربوط میشود. اطلاعات رسیده به میزنفت از پیشبینی مبلغی قابلتوجه در ابتدای کار حکایت دارد؛ بااینحال، رقم، درصد و حتی وضعیت پرداخت آن برای این رسانه روشن نیست.
شرکت نفت و گاز پارس باید پاسخ دهد چه میزان پیشپرداخت برای قرارداد تعیین شده است؟ این رقم براساس کدام دستورالعمل محاسبه شده و در برابر آن چه نوع ضمانتنامهای دریافت خواهد شد یا دریافت شده است؟
آیا آزادسازی پیشپرداخت به ورود دکل، ارائه اسناد خرید تجهیزات یا تحقق نقاط کنترلی پروژه مشروط شده است؟ در صورت تأخیر یا ناتوانی پیمانکار در اجرای تعهدات، سازوکار بازپسگیری وجوه و جبران خسارت چیست؟
حقوق شرکتهای خدماتی چگونه حفظ میشود؟
پیمانکار اصلی در پروژههای حفاری معمولاً اجرای بخشهایی از عملیات را به شرکتهای تخصصی واگذار میکند. ارزش برخی از این قراردادهای خدماتی ممکن است به ۱۰ تا ۱۵ میلیون یورو برسد؛ بنابراین، اعتبار مالی پیمانکار اصلی فقط یک موضوع داخلی میان کارفرما و برنده قرارداد نیست.
اگر پیمانکار اصلی با مشکل نقدینگی روبهرو شود یا پروژه را نیمهتمام رها کند، تکلیف مطالبات شرکتهای خدمات حفاری چه خواهد شد؟ آیا نفت و گاز پارس بر قراردادهای پاییندستی، پرداخت صورتوضعیتها و تسویه با شرکتهای خدماتی نظارت خواهد داشت؟
پرسش مهمتر آن است که آیا سازوکاری برای پرداخت مستقیم، تضمین مطالبات یا جلوگیری از انباشت بدهی پیمانکار اصلی پیشبینی شده است؟
این نگرانی بدون سابقه نیست. تعدادی از شرکتهای ایرانی در سالهای گذشته برای وصول مطالبات خود از یک پیمانکار خارجی فعال در پروژههای فلات قاره با مشکل روبهرو شدند. کسورات قرارداد، سپردههای تأمین اجتماعی و مطالبات حسن انجام کار پس از خروج آن شرکت از ایران باقی ماند و شرکتهای داخلی را وارد فرایندی طولانی برای دریافت حقوق خود کرد.
نفت و گاز پارس باید توضیح دهد برای جلوگیری از تکرار چنین تجربهای چه تمهیداتی اندیشیده است.
یک استاندارد برای همه پیمانکاران؟
شرکتهای باسابقه صنعت حفاری برای ورود و ماندن در فهرست تأمینکنندگان وزارت نفت، ملزم به ارائه انبوهی از اسناد فنی، مالی و اجرایی هستند. وجود نقص در مدارک یا عملکرد قراردادی نیز ممکن است به تعلیق یا حذف آنها از فهرست شرکتهای مجاز منجر شود.
آیا همین معیارها درباره انرژی خبرگان نیز اعمال شده است؟ این شرکت با چه رتبه، مجوز و سابقهای برای حضور در پروژهای با این ابعاد تأیید صلاحیت شده است؟ آیا پیمانکار منتخب رأساً تمام شرایط لازم را دارد یا قرار است با اتکا به شرکا و پیمانکاران دستدوم، الزامات فنی پروژه را تأمین کند؟
ضوابط ورود به قراردادهای بزرگ باید برای شرکتهای قدیمی و تازهوارد یکسان باشد. اگر انرژی خبرگان تمام مراحل ارزیابی را با موفقیت طی کرده، نفت و گاز پارس میتواند مستندات این ارزیابی را منتشر کند و به ابهامها پایان دهد.
ادعای لابی را اسناد روشن میکند
اطلاعاتی نیز درباره نقش احتمالی برخی ارتباطات در روند واگذاری این پروژه به میزنفت رسیده است. این رسانه در شرایط فعلی سند کافی برای تأیید مستقل چنین ادعایی در اختیار ندارد و آن را بهعنوان واقعیت قطعی یا تخلف اثباتشده مطرح نمیکند.
بااینحال، وجود چنین ادعاهایی، ضرورت شفافسازی را کاهش نمیدهد. انتشار اسامی شرکتکنندگان، امتیازهای فنی و مالی، گزارش کمیسیون مناقصه و دلایل انتخاب برنده میتواند صحت یا نادرستی این اطلاعات را مشخص کند.
اگر انتخاب پیمانکار کاملاً منطبق با ضوابط بوده است، چرا اسناد اصلی واگذاری منتشر نشود؟
۱۲ پرسش از نفت و گاز پارس
شرکت نفت و گاز پارس برای رفع ابهامهای موجود به این پرسشها پاسخ دهد:
۱. عنوان دقیق، ارزش قطعی و مدت اجرای پروژه چقدر است؟
۲. پروژه از طریق مناقصه عمومی، محدود، ترک تشریفات یا روش دیگری واگذار شده است؟
۳. چند شرکت در فرایند انتخاب پیمانکار حضور داشتند و امتیاز فنی و مالی آنها چه بود؟
۴. انرژی خبرگان براساس کدام شاخصها بهعنوان پیمانکار منتخب معرفی شد؟
۵. این شرکت چه سابقه مستندی در تأمین دکل و اجرای پروژههای مشابه دارد؟
۶. دکل موردنیاز در مالکیت یا اختیار کدام مجموعه است و چه زمانی وارد عملیات خواهد شد؟
۷. توان مالی پیمانکار با توجه به ابعاد چندصد میلیون یورویی پروژه چگونه احراز شده است؟
۸. چه ضمانتنامههایی، با چه مبالغی و از سوی کدام مؤسسات مالی دریافت شده است؟
۹. میزان پیشپرداخت قرارداد چقدر است و پرداخت آن به تحقق چه شروطی وابسته خواهد بود؟
۱۰. در صورت تأخیر در تأمین دکل یا توقف پروژه، چه جرایم و ضمانتهای اجرایی پیشبینی شده است؟
۱۱. چه سازوکاری برای صیانت از مطالبات شرکتهای خدمات حفاری وجود دارد؟
۱۲. آیا نفت و گاز پارس حاضر است صورتجلسات ارزیابی، نتیجه مناقصه و دلایل انتخاب پیمانکار را منتشر کند؟
پاسخ رسمی را منتشر میکنیم
میزنفت درباره وقوع تخلف حکم صادر نمیکند و طرح این پرسشها را نیز بهمعنای انتساب تخلف به شرکت نفت و گاز پارس، انرژی خبرگان یا مدیران آنها نمیداند. موضوع این گزارش، مطالبه شفافیت درباره نحوه واگذاری یکی از پروژههای مهم حفاری در پارس جنوبی است؛ پروژهای که منابع مالی قابلتوجه، سرنوشت چندین شرکت خدماتی و برنامه حفظ تولید گاز کشور را درگیر میکند.
این رسانه آمادگی دارد پاسخ مستند شرکت نفت و گاز پارس، شرکت انرژی خبرگان و سایر طرفهای مرتبط را براساس حق پاسخ و بدون دخلوتصرف منتشر کند. سکوت در برابر پرسشهای قراردادی، ابهامها را برطرف نمیکند؛ انتشار اسناد و ارائه توضیح رسمی، کوتاهترین مسیر برای روشنشدن واقعیت است.
منبع:
خبرگزاری میز نفتاین خبر به صورت اتوماتیک جمع آوری شده است در صورتی که منافاتی با قوانین دارد لطفا از طریق صفحه تماس با ما گزارش دهید.
