خبرگزاری میز نفت:
به گزارش میز نفت، در اوایل دهه ۱۹۷۰، ریچارد نیکسون با کنار گذاشتن استاندارد طلا در سال ۱۹۷۱ و توافق با اوپک برای معامله نفت تنها با دلار، نظام Petrodollar را بنیان گذاشت.
این اقدام به واشنگتن اجازه داد کسری تجاری فزاینده را بدون فشار بر ارزش دلار پوشش دهد و دلار را به ارز غالب در بازار انرژی جهانی تبدیل کند. تا سال ۱۹۷۳، ۹۵ درصد معاملات نفتی جهان با دلار انجام میشد و آمریکا توانست با ذخایر ارزی ۱۰۵ میلیارد دلاری خود نفوذ جهانی خود را تحکیم کند.
ریگان ادامه دهنده راه نیکسون
در دهه ۱۹۸۰، رونالد ریگان نیز دلار نفت را یک خط قرمز امنیت ملی میدانست. او با تحکیم روابط با عربستان، عراق و دیگر تولیدکنندگان اوپک، تلاش کرد نوسانات قیمت نفت و شوکهای اقتصادی را مهار کند.
طی این دوره، بهای نفت خام در بازار جهانی از ۳۵ دلار در هر بشکه در اوایل دهه ۸۰ به بیش از ۳۸ دلار در سال ۱۹۸5 رسید، و ریگان از دلار بهعنوان ابزار فشار سیاسی در بحرانهایی مانند جنگ ایران و عراق استفاده کرد.
نگاه ویژه کلینتون به دلار
در دوران بیل کلینتون (۱۹۹۳–۲۰۰۱)، اقتصاد جهانی پس از پایان جنگ سرد و جهانیسازی در حال تحول بود. کلینتون بهطور ویژه بر حفظ سلطه دلار در معاملات نفت تمرکز داشت و با اعمال تحریمهای هدفمند علیه ایران و لیبی، از تلاش این کشورها برای معامله نفت با ارزهای دیگر جلوگیری کرد.
در سال ۱۹۹۹، ارزش دلار در برابر ارزهای عمده ۷٪ افزایش یافت و تقریبا ۸۰٪ معاملات نفتی جهان همچنان با دلار انجام میشد. همچنین، کلینتون کسری بودجه فدرال را از ۲۷۴ میلیارد دلار در سال ۱۹۹۳ به ۵۶ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۰ کاهش داد، که به تثبیت ارزش دلار و نفوذ اقتصادی آمریکا کمک کرد.
پترو دلار در دوره بوش و اوباما
دهه ۲۰۰۰ با جورج بوش پدر و جورج بوش پسر شاهد ترکیبی از جنگ، تحریم و دیپلماسی انرژی بود. بوش پسر، پس از حملات ۱۱ سپتامبر و در جریان جنگ عراق، به شدت بر کنترل جریان نفت و دلار تاکید داشت. در این دوره، تولید نفت اوپک تقریبا ۳۰ میلیون بشکه در روز بود و ۶۰٪ آن به دلار فروخته میشد. تحریمهای گسترده علیه عراق، ایران و ونزوئلا نشان داد که واشنگتن چگونه از دلار بهعنوان ابزار فشار اقتصادی و نظامی بهره میبرد.
باراک اوباما (۲۰۰۹–۲۰۱۷) نیز سلطه دلار را حفظ کرد، اما با تمرکز بر دیپلماسی چندجانبه و ابزارهای اقتصادی نوین. اوباما در دوران تحریمهای ایران، بیش از ۱۰۰ بانک خارجی را هدف قرار داد تا مانع معامله نفت با ارزهای دیگر شوند. این سیاستها باعث شد صادرات نفت ایران در سال ۲۰۱۳ به کمتر از ۱.۵ میلیون بشکه در روز کاهش یابد، از حدود ۲.۵ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۱۱. همزمان، اوباما سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر و کاهش وابستگی به نفت خاورمیانه را تشویق کرد و آمریکا توانست بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱5 تولید نفت شیل خود را از 5.5 میلیون به بیش از 9 میلیون بشکه در روز برساند.
دنیای نفت با دلار
تحلیلگران میگویند سلطه دلار به آمریکا اجازه داده جریانهای نفتی و قیمت جهانی را تحت کنترل داشته باشد و کشورهای واردکننده و صادرکننده نفت را به تبعیت از سیاستهای واشنگتن مجبور کند. فکت تاریخی این است که حتی با تلاشهایی مانند استفاده از یورو برای معاملات نفتی در دهه ۲۰۰۰ یا برنامههای چین برای استفاده از یوان، سلطه دلار بیش از ۸۰٪ از معاملات نفتی جهان را همچنان در اختیار دارد.
به گزارش صندوق بینالمللی پول، معامله نفت با دلار به آمریکا امکان داد کسری حساب جاری را به طور متوسط از ۴٪ تولید ناخالص داخلی در دهه ۷۰ به زیر ۲٪ در دهه ۹۰ کاهش دهد، در حالی که کشورهای صادرکننده نفت وابستگی خود به دلار را افزایش دادند و ذخایر ارزی خود را به دلار نگه داشتند.
کارشناسان اقتصادی میگویند، هر رئیس جمهوری از نیکسون تا اوباما، با ابزارهای متفاوت، از تحریم و تهدید اقتصادی تا جنگ و دیپلماسی، همواره معامله نفت با دلار را بهعنوان خط قرمز ملی دیده و آن را بخشی از امنیت اقتصادی و استراتژیک آمریکا تلقی کرده است.
منبع:
خبرگزاری میز نفتاین خبر به صورت اتوماتیک جمع آوری شده است در صورتی که منافاتی با قوانین دارد لطفا از طریق صفحه تماس با ما گزارش دهید.
