خبرگزاری میز نفت:
به گزارش میز نفت، پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت طی دو سال گذشته تلاش کرده است ارتباط میان شرکتهای فناور، دانشگاهها و نیازهای عملیاتی صنعت نفت را تقویت کند؛ مسیری که احیای چاههای غیرفعال و کمبازده، توسعه فناوریهای تخصصی و ایجاد زیرساختهای نوآوری را دربر میگیرد.
احیای بیش از ۷۰۰ چاه نفت
یکی از مهمترین برنامههای پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت، بازگرداندن بیش از ۷۰۰ حلقه چاه بسته و کمبازده به چرخه تولید است. این طرح با استفاده از ظرفیت شرکتهای فناور و دانشبنیان دنبال میشود و گردش مالی آن حدود ۵۰۰ میلیون دلار برآورد شده است.
برای افزایش جذابیت اقتصادی این طرح و ورود شرکتهای بیشتر، کارشناسان پارک فناوری در اصلاح پیشنویس مصوبه شورای اقتصاد نیز مشارکت داشتهاند.
در فرآیند شناسایی راهکارهای فنی، ۷۶ شرکت فناور حضور داشتند و در مجموع ۱۸۹ پیشنهاد تخصصی ارائه کردند. خروجی این فرآیند، امضای ۱۸ قرارداد بوده که ۱۲ قرارداد در حال اجراست.
همچنین بیش از ۶۰ قرارداد محرمانگی با شرکتهای متقاضی منعقد شده تا این شرکتها امکان دسترسی به اطلاعات فنی چاهها را برای ارائه راهکارهای تخصصی داشته باشند.
سرمایهگذاری خطرپذیر، پرداخت متناسب با افزایش تولید و توسعه فناوری، سه مدل اصلی همکاری در این طرح اعلام شده است. در این میان، رویکرد چاهمحور و استفاده از فناوریهای روز درونچاهی مورد توجه قرار گرفته تا برای هر چاه، متناسب با شرایط فنی و اقتصادی آن راهکار مشخصی ارائه شود.
از خوردگی خطوط لوله تا هوش مصنوعی
فعالیتهای فناورانه پارک تنها به افزایش تولید از چاهها محدود نشده و حوزههایی مانند خوردگی خطوط لوله، فرسایش رسوبات، مدلسازی مخازن و پایش تولید را نیز دربر گرفته است.
یکی از پروژههای اجراشده، توسعه «سامانه یکپارچه پایش خوردگی خطوط لوله» است که با هدف مدیریت خوردگی داخلی و خارجی خطوط طراحی شده است. همچنین ساخت نسل جدید بازدارنده خوردگی برای محیط گاز ترش دنبال میشود.
در بخش رسوبات نیز آزمایشهایی برای مقایسه دادههای آزمایشگاهی و واقعی انجام شده است. در حوزه زمینشناسی، مدلسازی رقومی سازند مزدوران در میدانهای خانگیران و گنبدلی در دستور کار قرار دارد.
توسعه جریانسنج مجازی یا Virtual Flow Meter نیز با هدف بهینهسازی برخط تولید دنبال میشود. در کنار این پروژهها، اجرای مدل زبانی بزرگ اختصاصی صنعت نفت یا LLM از برنامههایی است که برای استفاده از ظرفیت هوش مصنوعی در تحلیل دادهها و اطلاعات صنعت نفت تعریف شده است.
مجموع سرمایهگذاری پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت در پروژههای پژوهشی و فناورانه به ۳۸۱ میلیارد و ۲۲۷ میلیون ریال رسیده است.
فعالیت ۳۵ شرکت فناور در زنجیره نفت
در حال حاضر ۳۵ شرکت پیشرو در حوزههای مختلف زنجیره ارزش صنعت نفت در پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت فعالیت دارند. از این تعداد، ۱۶ شرکت در بخش بالادستی، ۱۵ شرکت در بخش پاییندستی و چهار شرکت در حوزه عمومی و فناوری اطلاعات فعال هستند.
بخشی از این شرکتها روی مسائل مستقیم تولید تمرکز دارند؛ از احیای چاههای غیرفعال و تجهیزات سرچاهی گرفته تا مدیریت دادههای حفاری و اسکن ویدئویی درونچاهی.
گروه دیگری نیز فناوریهای تخصصیتری را توسعه میدهند که تولید کاتالیستهای هیدروتریتینگ، محصولات ضدخوردگی، فناوریهای نانو، غشاهای کامپوزیتی، پیگهای هوشمند و تجهیزات ابزار دقیق از جمله آنهاست.
تقویت ارتباط دانشگاه و صنعت نفت
یکی از محورهای فعالیت پارک فناوری، کاهش فاصله میان ظرفیت دانشگاهها و نیازهای عملیاتی صنعت نفت است. در همین راستا، ۱۶ تفاهمنامه علمی با دانشگاهها امضا شده و همکاری با هفت دانشگاه برتر کشور برای ایجاد مراکز نوآوری مشترک توسعه یافته است.
پارک همچنین با ۱۲ شرکت تابعه صنعت نفت و ۹ نهاد دولتی در حوزه فناوری همکاری دارد و ۲۰ تفاهمنامه همکاری در شبکه تعاملات آن فعال است.
استفاده از هوش مصنوعی در وزارت نفت نیز به یکی از محورهای جدید این همکاریها تبدیل شده و مقدمات تفاهمنامهای برای تبدیل پارک به «دستیار هوش مصنوعی وزارت نفت» دنبال شده است.
در هفتمین نمایشگاه «تستا» نیز دو محصول ساخت بار اول شامل «رینگ توربین» شرکت متین تجهیز فردا و «Free Point» شرکت صنایع ارتباطی نسیم همراه در آذر ۱۴۰۴ رونمایی شد.
ایجاد زیرساخت برای توسعه فناوری
توسعه فناوری بدون دسترسی به آزمایشگاه، کارگاه و زیرساختهای آزمون امکان تحقق گسترده ندارد. از همین رو، پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت توسعه زیرساختهای تخصصی را نیز در برنامه خود قرار داده است.
مرکز شبیهساز پتروپالایش برای آموزش و آزمون فرآیندهای پیچیده پالایشی توسعه یافته و کارگاه ساخت قطعات پیشرفته تجهیزات دوار نیز با هدف بومیسازی قطعات حساس توربینها و پمپهای صنعتی ایجاد شده است.
در بخش خطوط لوله، مرکز فناوریهای یکپارچگی خطوط لوله برای پشتیبانی از پایش هوشمند و ارتقای ایمنی این زیرساختها توسعه یافته است.
همچنین پردیس مشترک آزمایشگاه ساخت دیجیتال برای نمونهسازی و ساخت دیجیتال ایجاد شده و توسعه پردیسهای مشترک انرژی و گاز نیز با تمرکز بر فناوریهای روز این حوزهها دنبال میشود.
افزایش منابع مالی پارک فناوری نفت
در بودجه سال ۱۴۰۵، ردیف مستقل درآمد اختصاصی برای پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت ایجاد شده است. همچنین درآمد حاصل از اجاره اماکن شرکتهای مستقر افزایش یافته و اعتبارات شرکت ملی نفت ایران برای پشتیبانی از مأموریتهای فناوری و نوآوری رشد کرده است.
برای خدمات پیمانکاری نیز ۱۸۵ میلیارد ریال اختصاص یافته و تجهیز و نوسازی زیرساختهای آزمایشگاهی و توسعهای ادامه پیدا کرده است.
در بخش سرمایه انسانی نیز حدود ۲۰۰ میلیارد ریال برای پشتیبانی از فعالیتهای تخصصی و توسعهای پارک اختصاص داده شده است.
هدف؛ رساندن فناوری به میدان نفتی
راهبرد اصلی پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت، انتقال فناوری از مرحله ایده و آزمایشگاه به عملیات است. در این مدل، فرآیند از شناسایی نیاز صنعت آغاز میشود، سپس شرکت فناور راهکار خود را ارائه میکند و فناوری پس از آزمون و اعتبارسنجی وارد مرحله عملیاتی میشود.
این الگو میتواند مسیر ارتباط میان شرکتهای دانشبنیان، دانشگاهها و شرکتهای عملیاتی صنعت نفت را کوتاهتر کند؛ بهویژه در حوزههایی که افزایش تولید، کاهش هزینه یا رفع گلوگاههای فنی به راهکارهای اختصاصی نیاز دارد.
پارک فناوری در این میان نقش واسط میان نیازهای صنعت و توان شرکتهای فناور را دنبال میکند تا ظرفیت علمی و فنی کشور مستقیماً در حل مسائل عملیاتی صنعت نفت به کار گرفته شود.
فناوری در خدمت صنعت پس از جنگ
تحولات ناشی از جنگهای ۱۲ و ۴۰ روزه، نیازهای جدیدی را برای مجموعههای صنعتی و شرکتهای فناور ایجاد کرده است. در همین چارچوب، پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت بخشی از ظرفیت خود را برای پشتیبانی از مناطق و شرکتهای آسیبدیده به کار گرفته است.
همچنین مقدمات اعلام خسارت شرکتهای دانشبنیان آسیبدیده به معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان فراهم شده و شناسایی شرکتهای فعال در تأمین مستقل برق و بخار نیز در دستور کار قرار گرفته است.
هدف از این بخش، ایجاد ظرفیت تأمین انرژی مستقل از شبکه سراسری با استفاده از توربینهای گازی عنوان شده است. برای شرکتهای دولتی آسیبدیده نیز اختصاص فضا و ارائه تسهیلات دنبال شده است.
در مجموع، احیای صدها چاه کمبازده، توسعه فناوریهای تخصصی، ورود هوش مصنوعی به فرآیندهای صنعت نفت و ایجاد زیرساختهای آزمایشگاهی و عملیاتی، بخشهایی از برنامهای است که پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت برای پیوند دادن دانشبنیانها با نیازهای واقعی صنعت دنبال میکند.
منبع : تسنیم
منبع:
خبرگزاری میز نفتاین خبر به صورت اتوماتیک جمع آوری شده است در صورتی که منافاتی با قوانین دارد لطفا از طریق صفحه تماس با ما گزارش دهید.