خبرگزاری میز نفت:
به گزارش میزنفت، کانال سوئز دریای مدیترانه را به دریای سرخ متصل میکند و کوتاهترین مسیر دریایی میان آسیا و اروپا است. استفاده از این آبراه، کشتیها را از دور زدن قاره آفریقا بینیاز میکند؛ مسیری که سفر را هزاران کیلومتر طولانیتر، زمان حمل کالا را حدود ۱۰ تا ۱۴ روز بیشتر و هزینه سوخت، بیمه و اجاره کشتی را بهمراتب سنگینتر میکند.
چرا کانال سوئز برای مصر اهمیت دارد؟
اهمیت سوئز برای اقتصاد مصر در سه محور خلاصه میشود؛ درآمد مستقیم از عوارض عبور کشتیها، تأمین ارز خارجی و رونق فعالیتهای اقتصادی در بنادر و منطقه اقتصادی اطراف کانال. مصر برای واردات کالاهای اساسی، سوخت، تجهیزات و بازپرداخت بدهیهای خارجی به ارز نیاز دارد و کانال سوئز یکی از پایدارترین منابع تأمین دلار برای این کشور محسوب میشود.
این آبراه در سال ۲۰۲۳ حدود ۱۰ درصد تجارت جهانی را پوشش داد و بیش از ۲۶ هزار کشتی از آن عبور کردند؛ مزیتی که به مصر امکان میدهد بدون صادرات کالا یا استخراج منابع طبیعی، سالانه میلیاردها دلار از موقعیت جغرافیایی خود درآمد کسب کند.
ناامنی دریای سرخ چگونه درآمد سوئز را کاهش داد؟
کانال سوئز در شمال دریای سرخ قرار دارد، اما دسترسی به آن برای کشتیهای آسیایی و کشورهای خلیج فارس به عبور از تنگه بابالمندب وابسته است. افزایش حملات به کشتیها در این منطقه باعث شد بسیاری از شرکتهای کشتیرانی مسیر دماغه امید نیک در جنوب آفریقا را انتخاب کنند؛ مسیری که عملاً کشتیها را از دریای سرخ و در نتیجه از کانال سوئز دور میکند.
پیامد این تغییر مسیر، افت شدید تردد در کانال بود. در سال ۲۰۲۴ تعداد کشتیهای عبوری تقریباً به نصف کاهش یافت و حجم بار عبوری ۶۴.۴ درصد افت کرد. همزمان، اداره اطلاعات انرژی آمریکا اعلام کرد عبور نفت از بابالمندب از ۸.۷ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۳ به حدود ۴ میلیون بشکه در روز در هشتماهه نخست ۲۰۲۴ سقوط کرده است.
مصر چقدر از کانال سوئز درآمد دارد؟
درآمد کانال سوئز پیش از بحران دریای سرخ به رکورد تاریخی رسیده بود. مصر در سال ۲۰۲۳ حدود ۱۰.۲۵ میلیارد دلار از محل عوارض این آبراه درآمد داشت، اما با کاهش شدید تردد کشتیها، این رقم در سال ۲۰۲۴ به ۳.۹۹ میلیارد دلار سقوط کرد؛ یعنی بیش از ۶ میلیارد دلار درآمد ارزی مصر تنها در یک سال از بین رفت.
براساس تازهترین آمار، درآمد کانال در سال مالی ۲۰۲۶-۲۰۲۵ با رشد ۲۳ درصدی به حدود ۴.۶۷ میلیارد دلار رسیده است؛ رقمی که همچنان کمتر از نصف درآمد دوران پیش از بحران محسوب میشود. همچنین اداره کانال سوئز اعلام کرده این آبراه طی سالهای ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴ در مجموع حدود ۴۰ میلیارد دلار برای اقتصاد مصر درآمد ایجاد کرده است.
سهم سوئز از درآمدهای دولت مصر
در بودجه سال مالی ۲۰۲۶-۲۰۲۵، درآمد دولت مصر حدود ۶۱ میلیارد دلار برآورد شده است. با این حساب، درآمد ۴.۶۷ میلیارد دلاری کانال سوئز حدود ۷.۵ درصد از درآمدهای بودجهای دولت را تشکیل میدهد.
هرچند سهم سوئز از تولید ناخالص داخلی مصر حدود یک درصد برآورد میشود، اهمیت واقعی آن در تأمین ارز خارجی است. درآمد این کانال مستقیماً به دلار دریافت میشود و در اقتصادی که با کمبود ارز روبهرو است، چنین منبعی نقشی فراتر از سهم آن در تولید ناخالص داخلی دارد.
روزانه چه میزان نفت از کانال سوئز عبور میکند؟
پیش از تشدید بحران دریای سرخ، بهطور متوسط روزانه حدود ۷.۵ میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی از کانال سوئز عبور میکرد؛ رقمی معادل حدود ۱۰ درصد تجارت دریایی نفت جهان.
اما پس از تغییر مسیر کشتیها، حجم انتقال انرژی نیز کاهش یافت. تازهترین برآورد اداره اطلاعات انرژی آمریکا نشان میدهد در نیمه نخست سال ۲۰۲۵، مجموع انتقال نفت و فرآورده از کانال سوئز و خط لوله سومد به حدود ۴.۹ میلیون بشکه در روز رسیده است. خط لوله سومد مسیر مکمل کانال سوئز برای انتقال نفت میان دریای سرخ و مدیترانه به شمار میرود.
سوئز؛ درآمدی وابسته به امنیت منطقه
بحران دریای سرخ نشان داد درآمد کانال سوئز بیش از هر عامل دیگری به امنیت مسیرهای دریایی وابسته است. تصمیم شرکتهای کشتیرانی، وضعیت بابالمندب، جنگها و تنشهای منطقهای مستقیماً بر تعداد کشتیهای عبوری و درآمد مصر اثر میگذارند.
به همین دلیل، کانال سوئز تنها یک آبراه بینالمللی نیست؛ یکی از ستونهای اصلی اقتصاد مصر و مهمترین منابع تأمین ارز خارجی این کشور است. تجربه دو سال گذشته نیز نشان داد ناامنی در بابالمندب، حتی بدون بسته شدن خود کانال، میتواند ظرف چند ماه میلیاردها دلار از درآمد ارزی قاهره را از بین ببرد و فشار سنگینی بر اقتصاد مصر وارد کند.
منبع:
خبرگزاری میز نفتاین خبر به صورت اتوماتیک جمع آوری شده است در صورتی که منافاتی با قوانین دارد لطفا از طریق صفحه تماس با ما گزارش دهید.
