خبرگزاری میز نفت:
به گزارش میز نفت، روز در تهران با خبری آغاز شد که شاید در شرایط عادی یک خبر پارلمانی معمولی محسوب میشد؛ اما در فضای کنونی معنای دیگری پیدا کرد. موسی احمدی بار دیگر به عنوان رئیس کمیسیون انرژی مجلس انتخاب شد؛ کمیسیونی که امروز بیش از هر زمان دیگری در مرکز توجه قرار دارد.
انرژی دیگر فقط موضوع تولید نفت، گاز یا برق نیست. در شرایطی که منطقه با افزایش تنشهای امنیتی روبهرو است، هر تصمیم درباره سوخت، صادرات، نیروگاهها و زیرساختها میتواند پیامدهای اقتصادی و حتی امنیتی داشته باشد.
در کنار احمدی، فرهاد شهرکی و محمد کعب عمیر به عنوان نواب رئیس، رضا سپهوند به عنوان سخنگو و امید کریمیان و عبدالحسین همتی به عنوان دبیران کمیسیون انتخاب شدند؛ ترکیبی که باید در یکی از پیچیدهترین دورههای انرژی کشور با چالشهای متعدد روبهرو شود.
اما پرسش اصلی اینجاست: آیا ساختار تصمیمگیری انرژی کشور برای دورهای که انرژی به ابزار فشار سیاسی تبدیل شده، آماده است؟
هرمز؛ نقطهای که همه مسیرها به آن ختم میشود
در سوی دیگر ماجرا، نگاهها بار دیگر به تنگه هرمز برگشت. آبراهی که در نقشه شاید تنها یک مسیر باریک دریایی باشد، اما در اقتصاد جهان یکی از مهمترین شریانهای انرژی محسوب میشود. اظهارات مقامهای مختلف نشان داد که هرمز اکنون به مرکز ثقل بحران تبدیل شده است.
وزیر خارجه عمان از مذاکرات پیچیده برای دستیابی به توافقی بلندمدت خبر داد؛ توافقی که یکی از اهداف آن تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز عنوان شده است. این موضع عمان نشان میدهد کشورهای منطقه بیش از هر چیز نگران یک موضوع هستند: اینکه تنش سیاسی به اختلال در جریان انرژی تبدیل نشود.
زیرا هرگونه اختلال طولانیمدت در هرمز، تنها ایران یا کشورهای خلیج فارس را تحت تاثیر قرار نمیدهد؛ بلکه بازار جهانی نفت، هزینه حملونقل و اقتصاد مصرفکنندگان بزرگ را نیز تحت فشار قرار خواهد داد.
واشنگتن میان فشار و مذاکره؛ پیامهای دوگانه در بحران
در همین فضا، اظهارات دونالد ترامپ درباره ایران بار دیگر بحث تناقض در سیاست آمریکا را برجسته کرد. از یک سو، سخن از حملات گسترده و عملیات نظامی مطرح شد و از سوی دیگر، ترامپ اعلام کرد ایرانیها خواهان توافق هستند.
بازار انرژی معمولاً با ابهام دشمن است. شرکتهای نفتی، خریداران و سرمایهگذاران بیش از هر چیز به ثبات نیاز دارند. هرچه فضای سیاسی غیرقابل پیشبینیتر شود، ریسک در بازار نفت نیز افزایش پیدا میکند.
وقتی برق هم وارد میدان شد
در میان انبوه خبرهای امنیتی، یک اظهارنظر داخلی توجه زیادی جلب کرد. مهدی چمران، رئیس شورای شهر تهران، در پاسخ به پرسشی درباره قطعی برق بدون اطلاع قبلی گفت اگر مردم میدانستند «دو روز پیش چه تعداد تأسیسات برقی را زدند»، چنین سوالی مطرح نمیکردند.
این جمله کوتاه، یک موضوع بزرگتر را آشکار کرد: امنیت انرژی دیگر فقط درباره تولید برق نیست؛ درباره حفاظت از زیرساختها نیز هست.اما همین جا یک پرسش جدی مطرح میشود؛ اگر زیرساختهای حیاتی آسیب دیدهاند، چرا اطلاعرسانی عمومی با تاخیر یا ابهام همراه بوده است؟
در مدیریت بحران، مردم فقط به برق نیاز ندارند؛ به اطلاعات قابل اعتماد هم نیاز دارند. تجربه بحرانهای جهانی نشان داده است که پنهان ماندن مشکلات زیرساختی، گاهی به اندازه خود حادثه هزینهزا است.
نقش زیرساختها در جنگ مدرن
گزارشهای منتشرشده درباره حملات اخیر، بار دیگر نشان دادند که در درگیریهای جدید، خطوط مقدم تغییر کردهاند. سنتکام اعلام کرد اهدافی در جنوب ایران شامل سامانههای دفاع ساحلی، انبارهای موشک و پهپاد و تجهیزات دریایی هدف قرار گرفتهاند.
در مقابل، سپاه اعلام کرد در عملیات «نصر ۲»، مراکز پشتیبانی تسلیحاتی، مرکز ارتباطات ماهوارهای و ساختمان اقامتگاه نیروهای آمریکایی در بحرین هدف قرار گرفته است. همزمان گزارشهایی درباره مناطق هدف قرارگرفته در جنوب ایران از جمله بندرعباس، بندر کنگان، سیریک، کیش، جم، جاسک و کنارک منتشر شد. پیام اصلی این تحولات روشن است: در بحرانهای امروز، انرژی، ارتباطات و زیرساختها بخشی از میدان رقابت هستند.
نفتکشها زیر سایه ناامنی
همزمان با افزایش تنشها، امنیت دریایی نیز به یکی از نگرانیهای اصلی تبدیل شد. سازمان عملیات تجارت دریایی انگلیس از وقوع حادثهای برای یک نفتکش در نزدیکی عمان خبر داد.
وزارت دفاع امارات نیز اعلام کرد دو نفتکش این کشور، «مومباسا» و «باهیا»، در مسیر جنوبی تنگه هرمز مورد حمله موشکی قرار گرفتهاند؛ حادثهای که به کشته شدن یک خدمه و زخمی شدن چند نفر دیگر منجر شد. هر حادثه برای یک نفتکش در این منطقه، پیامی فراتر از یک رویداد دریایی دارد؛ زیرا هزینه بیمه، مسیرهای جایگزین و قیمت نهایی انرژی را تحت تاثیر قرار میدهد.
تداو صادرات نفت ایران
در طرف دیگر معادله، نفت ایران همچنان جریان دارد. بر اساس گزارش تانکر ترکرز، طی ۲۶ روز پس از امضای یادداشت تفاهم اسلامآباد، بیش از ۸۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی ایران صادر شده است؛ رقمی که ارزش آن حدود ۶ میلیارد دلار برآورد شده است.
همچنین حدود ۳۰ میلیون بشکه نفت خام ایران در انتظار صادرات باقی مانده است. این آمار نشان میدهد ایران همچنان توان صادراتی خود را حفظ کرده، اما بازار نفت امروز بازاری ساده نیست. مسئله فقط فروش نفت نیست؛ مسئله قیمت فروش، تخفیفها، هزینه حمل و حفظ مشتری است.
میدان رقابت نفتهای تخفیفدار
یکی از مهمترین تحولات بازار، تغییر رفتار پالایشگاههای مستقل چین است. بر اساس گزارشهای منتشرشده، این پالایشگاهها خرید نفت از کشورهای عربی مانند عراق، امارات و قطر را افزایش دادهاند؛ زیرا عرضه بیشتر و تخفیفهای قابل توجه، جذابیت این نفتها را بالا برده است. این وضعیت، ایران و روسیه را برای حفظ سهم خود در بازار چین تحت فشار قرار داده است.
در واقع، جنگ نفت تنها در میدان سیاست اتفاق نمیافتد؛ بخش مهم آن در قراردادهای تجاری و تخفیفهای قیمتی جریان دارد.
روسیه وارد بازی انرژی ایران میشود
روز گذشته، وزیر انرژی روسیه در دیدار با رئیسجمهور ایران از ساخت نیروگاه در سیریک خبر داد. این همکاری نشان میدهد انرژی همچنان یکی از محورهای مهم روابط تهران و مسکو است.
اما سوال مهم این است که آیا همکاریهای خارجی میتواند سرعت توسعه زیرساختهای انرژی ایران را افزایش دهد یا چالشهای مالی، فناوری و اجرایی همچنان مانع اصلی باقی خواهد ماند؟
هشدار بازار به سیاستمداران
بازار نفت اکنون با نگرانی به تحولات خلیج فارس نگاه میکند. پیشبینیهایی درباره عبور قیمت نفت آمریکا از ۸۵ دلار در هر بشکه منتشر شده است؛ سطحی که نشان میدهد معاملهگران احتمال اختلال در عرضه منطقه را جدی گرفتهاند.
اما تجربه بازار نشان داده است که قیمت نفت فقط با حمله و بحران حرکت نمیکند؛ بلکه با انتظار بحران نیز بالا میرود. گاهی ترس از کمبود، زودتر از خود کمبود قیمتها را تغییر میدهد.
پایان ماجرا هنوز نوشته نشده است
آنچه در یک شبانهروز گذشته در خلیج فارس رخ داد، یک پیام روشن داشت: انرژی در منطقه وارد مرحلهای شده که دیگر نمیتوان آن را از امنیت و سیاست جدا کرد. تنگه هرمز، شبکه برق، نفتکشها، صادرات نفت و مذاکرات سیاسی، همه قطعات یک پازل واحد هستند.
ایران تلاش میکند نقش خود را در امنیت انرژی منطقه حفظ کند؛ آمریکا به دنبال افزایش فشار است؛ کشورهای عربی نگران امنیت صادرات هستند و بازار جهانی نفت منتظر نتیجه این تقابل است.
آیا بازیگران منطقه میتوانند بحران را مدیریت کنند، یا خلیج فارس بار دیگر به نقطهای تبدیل خواهد شد که یک حادثه کوچک، موجی بزرگ در اقتصاد انرژی جهان ایجاد کند؟ در این بازی، هر تصمیم فقط یک پیام سیاسی ندارد؛ ممکن است قیمت نفت، امنیت تجارت جهانی و آینده بازار انرژی را تغییر دهد.
منبع:
خبرگزاری میز نفتاین خبر به صورت اتوماتیک جمع آوری شده است در صورتی که منافاتی با قوانین دارد لطفا از طریق صفحه تماس با ما گزارش دهید.
