خبرگزاری میز نفت:
به گزارش میزنفت، بحران تنگه هرمز همچنان واقعی است. تعداد کشتیهای عبوری بهشدت کاهش یافته، صادرات کشورهای خلیج فارس تحت فشار قرار دارد و هزینه حمل نفت چند برابر شده است. بااینحال، قیمت نفت برخلاف ابعاد اختلال در عرضه، در سطوحی پایینتر از تصور اولیه بازار معامله میشود.
این تفاوت، این پرسش را ایجاد کرده که آیا دولت ترامپ برنامهای برای خنثیکردن اثر اتفاقات هرمز بر قیمت نفت دارد؟
پاسخ کوتاه این است: بله؛ اما نه به این معنا که هرمز دیگر بر بازار اثر نمیگذارد. ترامپ بیشتر توانسته «انتظار معاملهگران» را مدیریت کند، نه واقعیت عرضه را.
بازار نفت زیر فشار کلمات ترامپ
از آغاز درگیری، ترامپ بارها درست در لحظاتی که احتمال افزایش شدید قیمت نفت وجود داشت، از مذاکره، توقف حملات یا بازگشایی قریبالوقوع تنگه هرمز سخن گفته است. برخی از این وعدهها به توافق پایدار منتهی نشده، اما همان خبر اولیه برای پایین آوردن قیمتها کافی بوده است.
نمونه روشن آن در هفته گذشته دیده شد. پس از انتشار خبر پیشرفت مذاکرات و احتمال بازگشایی هرمز، قیمت نفت برنت در چهارم اوت با افت ۵.۳ درصدی به ۷۹ دلار و ۳۶ سنت رسید. نفت آمریکا نیز ۵.۷ درصد کاهش یافت و روی ۷۵ دلار و ۷۷ سنت ایستاد؛ درحالیکه دادههای کشتیرانی نشان میداد تردد نفتکشها هنوز تغییر محسوسی نکرده است.
یعنی نفت بیشتری وارد بازار نشده بود؛ تنها احتمال رسیدن به توافق افزایش یافته بود. بازار، بازگشایی هرمز را پیش از آنکه در دریا اتفاق بیفتد، در قیمتها محاسبه کرد.
سیاستی برای سوزاندن خریداران نفت
رویترز در تحلیلی درباره رفتار بازار، از عبارت «سوزاندن معاملهگران افزایشی توسط ترامپ» استفاده کرده است. منظور، معاملهگرانی است که با تصور ادامه جنگ و افزایش قیمت، روی نفت سرمایهگذاری میکنند؛ اما با یک اظهارنظر ناگهانی درباره صلح یا بازگشایی هرمز، با سقوط بازار روبهرو میشوند.
تکرار این اتفاق باعث شده سرمایهگذاران بزرگ برای خرید سنگین نفت و شرطبندی روی قیمتهای بالاتر محتاط شوند. به تعبیر یکی از تحلیلگران مؤسسه مطالعات انرژی آکسفورد، همه نسبت به افزایش قیمت خوشبیناند، اما کمتر کسی حاضر است عملاً موقعیت خرید بزرگی بگیرد.
بازار بهتدریج دچار «خستگی خبری» نیز شده است. تهدیدهای نظامی، خبر مذاکرات و وعده توافق آنقدر تکرار شده که واکنش معاملهگران به هر خبر تازه، کوتاهتر از گذشته شده است.
تهدید و مذاکره همزمان
روش ترامپ تقریباً الگوی ثابتی پیدا کرده است. ابتدا ایران را به حمله شدید تهدید میکند؛ سپس از پیشرفت مذاکرات حرف میزند و کمی بعد احتمال بازگشایی سریع تنگه هرمز را مطرح میکند. این پیامهای متناقض، قیمتها را بالا و پایین میبرد، اما اجازه شکلگیری یک روند صعودی طولانی را نمیدهد.
در همین هفته، زمانی که خبر احتمال توافق منتشر شد، برنت بیش از ۵ درصد سقوط کرد. دو روز بعد، بررسی طرح ممنوعیت عبور کشتیهای مرتبط با آمریکا و اسرائیل در ایران، قیمت برنت را ۳ دلار و ۴ سنت بالا برد. نفت برنت در پایان معاملات جمعه نیز با رشد ۱.۳ درصدی به ۸۳ دلار و ۵۵ سنت و نفت آمریکا به ۷۸ دلار و ۱۸ سنت رسید.
این نوسان نشان میدهد هرمز همچنان مهمترین عامل سیاسی بازار نفت است. چیزی که تغییر کرده، نه اهمیت تنگه، بلکه سرعت اثرگذاری خبرهای کاخ سفید بر انتظارات معاملهگران است.
پشتوانه سیاست خبری آمریکا
البته پایین ماندن نسبی قیمت نفت فقط نتیجه اظهارات ترامپ نیست. چند عامل واقعی نیز به آمریکا کمک کردهاند.
تولید نفت ایالات متحده تا ماه آوریل به رکورد روزانه ۱۳ میلیون و ۹۳۰ هزار بشکه رسید. همزمان، آمریکا از ذخایر راهبردی خود نفت آزاد کرد و آژانس بینالمللی انرژی نیز آزادسازی هماهنگ ۴۰۰ میلیون بشکه از ذخایر اضطراری را ترتیب داد.
کاهش واردات نفت چین، افزایش صادرات عربستان از بندر ینبع در دریای سرخ و بازگشت موقت بخشی از جریان نفت هرمز نیز شدت نگرانی درباره کمبود فوری عرضه را کاهش داد. مجموع این عوامل باعث شد قیمت برنت، با وجود رسیدن مقطعی به حدود ۱۲۶ دلار، در فاصله آغاز جنگ تا یازدهم ژوئن بهطور متوسط نزدیک ۱۰۱ دلار باقی بماند و اوایل ژوئیه حتی برای مدتی به محدوده ۷۰ دلار برگردد.
بنابراین سیاست ترامپ بدون ذخایر اضطراری، تولید بالای نفت آمریکا و کاهش تقاضای چین، بهتنهایی قادر بهکنترل بازار نبود.
نفت ارزان شده، عبور از هرمز نه
مهمترین نشانهای که روایت آرامشدن بحران را زیر سؤال میبرد، بازار حملونقل دریایی است. شرکت هندی ریلاینس برای اجاره یک نفتکش جهت انتقال دو میلیون بشکه نفت عراق، بین ۲۳ تا ۲۵ میلیون دلار پرداخت کرده است. این رقم حدود ۱۲ برابر نرخ معیار و بیش از ۱۰ برابر هزینه پیش از جنگ است.
پیش از آغاز درگیری، هزینه چنین سفری حدود دو میلیون دلار بود. اکنون عراق ناچار شده نفت خود را با تخفیف ۲۵ تا ۳۰ دلاری نسبت به شاخص دبی عرضه کند تا خریداران حاضر شوند ریسک ورود نفتکش به منطقه را بپذیرند.
این ارقام نشان میدهد ریسک هرمز از بین نرفته، بلکه بخشی از آن از قیمت روی تابلو به هزینه حمل، بیمه و تخفیف نفت کشورهای منطقه منتقل شده است. به بیان ساده، ممکن است برنت ۸۳ دلار باشد؛ اما نفتی که پشت تنگه مانده، با هزینهای بسیار سنگینتر به خریدار میرسد.
امید به توافق ایران و عمان
تازهترین خبر، اظهارات یک مقام آمریکایی در شامگاه جمعه است. او به رویترز گفته واشنگتن انتظار دارد توافق ایران و عمان درباره هرمز بهزودی اعلام شود. آمریکا نیز وعده داده پس از برقراری عبور بدون مانع کشتیهای تجاری، محاصره بنادر ایران را لغو کند؛ البته اجرای این تصمیم را به پایبندی ایران به تعهدات احتمالی مرتبط دانسته است.
همین خبر میتواند در شروع معاملات هفته جدید فشار کاهشی بر قیمت نفت وارد کند. بااینحال، اختلاف بر سر هزینه عبور کشتیها، وضعیت شناورهای مرتبط با آمریکا و اسرائیل، تحریمهای بانکی و محدودیتهای بیمهای هنوز برطرف نشده است.
هرمز از قیمت نفت حذف نشده است
آنچه ترامپ انجام داده، جداکردن کامل قیمت نفت از بحران هرمز نیست. او با مدیریت خبر، استفاده از ذخایر اضطراری، افزایش تولید آمریکا و حفظ امید به توافق، مانع شده نگرانی بازار به یک موج ماندگار افزایش قیمت تبدیل شود.
این سیاست تا زمانی جواب میدهد که معاملهگران احتمال بازگشایی تنگه را جدی بدانند و ذخایر تجاری بتواند کاهش عرضه را جبران کند. اما اگر مذاکرات ایران و عمان شکست بخورد، حمله تازهای به نفتکشها رخ دهد یا بازار مطمئن شود محدودیت تردد طولانی خواهد شد، اثر کلمات ترامپ بهسرعت کاهش پیدا میکند.
درواقع، ترامپ هرمز را از معادله قیمت نفت بیرون نبرده است؛ تنها کاری کرده که بازار میان هر تهدید و هر وعده صلح، برای خرید نفت گرانتر مردد بماند. قیمت روی تابلو تا حدی مهار شده، اما هزینه واقعی بحران همچنان در کرایه نفتکشها، بیمه، تخفیف اجباری نفت و کاهش درآمد تولیدکنندگان خلیج فارس دیده میشود.
منبع:
خبرگزاری میز نفتاین خبر به صورت اتوماتیک جمع آوری شده است در صورتی که منافاتی با قوانین دارد لطفا از طریق صفحه تماس با ما گزارش دهید.
