خبرگزاری میز نفت:
به گزارش میزنفت، دونالد ترامپ نزدیک به چهار دهه است که اوپک را یکی از عوامل تضعیف اقتصاد آمریکا معرفی میکند. او بارها این سازمان را «کارتل نفتی»، «انحصارگر بازار» و عامل انتقال ثروت مصرفکنندگان آمریکایی به کشورهای صادرکننده نفت خوانده است. بااینحال، کارنامه ترامپ یک تناقض بزرگ نیز دارد. رئیسجمهوری که همواره خواستار افزایش عرضه اوپک بود، در سال ۲۰۲۰ برای نجات صنعت نفت شیل آمریکا به حامی کاهش تاریخی تولید اوپکپلاس تبدیل شد.
مخالفت ترامپ با سیاستهای اوپک به دوران ریاستجمهوری او محدود نمیشود. این نگاه از سالها پیش در کتابها، مصاحبهها و سخنرانیهای سیاسی او دیده میشد. راهبرد پیشنهادی ترامپ نیز تقریباً ثابت مانده است. آمریکا باید تولید نفت و گاز خود را افزایش دهد، وابستگی به واردات را کاهش دهد و از اهرم حمایت امنیتی برای وادارکردن تولیدکنندگان خاورمیانه به عرضه نفت ارزان استفاده کند.
اوپک در جایگاه تهدید اقتصادی
ترامپ در سال ۲۰۰۰ و در کتاب «آمریکایی که شایسته آن هستیم»، اوپک را یکی از تهدیدهای مهم علیه اقتصاد کشورش معرفی کرد. از نگاه او، افزایش قیمت انرژی فقط نتیجه تغییرات عادی بازار نبود، بلکه کشورهای صادرکننده با مدیریت عرضه، ثروت آمریکا را به خارج منتقل میکردند.
نسخه پیشنهادی ترامپ دو بخش داشت. نخست، توسعه تولید داخلی نفت و گاز برای کاهش نیاز آمریکا به واردات و دوم، استفاده از قدرت سیاسی و نظامی واشنگتن برای فشار بر تولیدکنندگان بزرگ. این نگاه بعدها به یکی از پایههای سیاست انرژی او تبدیل شد.
در سال ۲۰۰۸ و همزمان با جهش قیمت نفت، ترامپ بار دیگر عربستان و اوپک را هدف قرار داد. قیمت نفت در آن سال به محدوده بیسابقهای رسیده بود و فشار سنگینی بر مصرفکنندگان آمریکایی وارد میکرد. ترامپ معتقد بود عربستان از حمایتهای نظامی واشنگتن بهره میبرد و باید در مقابل، با افزایش تولید به کاهش قیمت نفت کمک کند.
این معامله امنیت در برابر نفت ارزان، در سالهای بعد نیز بارها در سخنان او تکرار شد. ترامپ رابطه آمریکا با پادشاهیهای نفتی را نه یک اتحاد راهبردی، بلکه معاملهای میدید که باید منفعت اقتصادی مستقیم برای واشنگتن داشته باشد.
اوپک در فهرست غارتگران آمریکا
ترامپ در سال ۲۰۱۱ لحن تندتری در پیش گرفت. او چین، اوپک و شماری از کشورهای دیگر را متهم کرد که از ضعف رهبران واشنگتن استفاده کرده و آمریکا را «غارت» میکنند. در این روایت، قیمت بالای نفت نشانه موفقیت تولیدکنندگان و شکست سیاست خارجی آمریکا بود.
او حتی کاهش حمایت نظامی از عربستان و دیگر متحدان نفتی را مطرح کرد. پیام ترامپ روشن بود. کشورهایی که از چتر امنیتی آمریکا استفاده میکنند، نباید با محدودکردن عرضه، هزینه انرژی مصرفکنندگان آمریکایی را افزایش دهند.
همان سال، ترامپ در کتاب «زمان سرسختی» برنامه مفصلتری برای مقابله با اوپک ارائه کرد. افزایش حفاری، کنارزدن محدودیتهای تولید نفت و گاز، کاهش واردات و اعمال فشار بر عربستان برای افزایش عرضه، چهار محور اصلی این برنامه بودند. او قدرت اوپک را محصول وابستگی آمریکا میدانست و معتقد بود افزایش تولید داخلی میتواند این اهرم را از دست صادرکنندگان خارج کند.
انتقال نبرد با اوپک به کاخ سفید
ترامپ هنگام اعلام نامزدی خود در سال ۲۰۱۵، اوپک را یک «کارتل نفتی» خواند. او مدعی شد با وجود فراوانی نفت در بازار، این سازمان قیمتها را بالا نگه میدارد. ترامپ همچنین رهبران وقت آمریکا را ضعیفتر از مدیران اوپک توصیف کرد و وعده داد در صورت پیروزی، سیاست انرژی کشورش را تغییر دهد.
این وعده در کارزار انتخاباتی سال ۲۰۱۶ با شعار استقلال انرژی تکمیل شد. ترامپ خواستار حذف محدودیتهای حفاری و افزایش تولید نفت و گاز شد. سیاست «سلطه انرژی آمریکا» پس از ورود او به کاخ سفید، به یکی از محورهای دولت اولش تبدیل شد.
افزایش تولید نفت شیل نیز پشتوانه عملی این سیاست بود. آمریکا با رشد تولید داخلی، وابستگی کمتری به واردات پیدا کرد و توانست بخشی از قدرت سنتی اوپک را در بازار به چالش بکشد. ترامپ این روند را نشانه موفقیت سیاست فشار بر تولیدکنندگان میدانست.
حمله مستقیم از کاخ سفید
در سال ۲۰۱۸، حملات لفظی ترامپ به اوپک شدت گرفت. او اعلام کرد با وجود نفت فراوان و نفتکشهای پر در دریا، قیمتها بهصورت مصنوعی بالا نگه داشته شدهاند. رئیسجمهوری آمریکا از اوپک خواست عرضه را افزایش دهد و هشدار داد ادامه این شرایط پذیرفتنی نیست.
ترامپ همان سال از تریبون مجمع عمومی سازمان ملل نیز برای حمله به اوپک استفاده کرد. او گفت اعضای این سازمان قیمت نفت را افزایش میدهند و همزمان از آمریکا انتظار حمایت نظامی دارند. ترامپ کشورهای عضو اوپک را متهم کرد که «بقیه جهان را غارت میکنند». این سخنان نشان داد نفت برای او فقط یک کالای اقتصادی نبود، بلکه ابزاری برای محاسبه هزینه و فایده روابط امنیتی آمریکا محسوب میشد.
چرخش تاریخی برای نجات نفت شیل
بزرگترین تناقض سیاست نفتی ترامپ در سال ۲۰۲۰ آشکار شد. شیوع کرونا تقاضای جهانی را کاهش داد و جنگ قیمتی عربستان و روسیه، قیمت نفت را بهشدت پایین آورد. این بار نفت ارزان دیگر مطلوب ترامپ نبود، زیرا تولیدکنندگان شیل آمریکا با خطر ورشکستگی روبهرو شده بودند.
ترامپ برای پایاندادن به جنگ قیمتی وارد مذاکره با ریاض و مسکو شد و از توافق کاهش تولید اوپکپلاس حمایت کرد. نتیجه، کاهش روزانه حدود ۹ میلیون و ۷۰۰ هزار بشکهای عرضه بود که در آن زمان بزرگترین توافق کاهش تولید تاریخ بازار نفت به شمار میرفت.
این چرخش نشان داد دشمنی ترامپ با اوپک یک اصل تغییرناپذیر نیست. او با قیمت بالای نفت زمانی مخالف است که مصرفکننده آمریکایی آسیب ببیند، اما وقتی سقوط قیمت تولیدکنندگان داخلی را تهدید کند، از محدودشدن عرضه نیز حمایت میکند. بنابراین، محور ثابت سیاست نفتی ترامپ نه مقابله مطلق با اوپک، بلکه حفاظت از منافع اقتصادی و سیاسی آمریکا است.
منبع:
خبرگزاری میز نفتاین خبر به صورت اتوماتیک جمع آوری شده است در صورتی که منافاتی با قوانین دارد لطفا از طریق صفحه تماس با ما گزارش دهید.