خبرگزاری میز نفت:
به گزارش میزنفت، قدرت نفتی کشورهای خلیجفارس تنها در میدانها، چاهها و ذخایر زیرزمینی خلاصه نمیشود. پایانههای صادراتی آخرین حلقه زنجیره نفت به شمار میروند. هر اختلال در این حلقه میتواند میلیونها بشکه نفت را پشت اسکلهها متوقف کند و تولید میدانها را نیز کاهش دهد.
رأستنوره عربستان، خارک ایران، میناالاحمدی کویت، فجیره امارات و بصره عراق در میان مهمترین پایانههای نفتی منطقه قرار دارند. ظرفیت تقریبی این پنج مرکز در مجموع به ۲۱.۶ میلیون بشکه در روز میرسد. البته این ارقام ظرفیت طراحیشده یا توان بالقوه بارگیری را نشان میدهند. صادرات واقعی هر پایانه معمولاً پایینتر از ظرفیت اسمی باقی میماند.
رأستنوره در صدر
رأستنوره با ظرفیت تقریبی ۶.۵ میلیون بشکه در روز، بزرگترین پایانه صادرات نفت خاورمیانه محسوب میشود. این مجموعه در ساحل شرقی عربستان قرار دارد و بخش بزرگی از نفت تولیدی آرامکو را به نفتکشهای غولپیکر تحویل میدهد.
ظرفیت بالای اسکلهها، مخازن ذخیره گسترده و اتصال مستقیم به شبکه خطوط لوله عربستان، رأستنوره را به مهمترین دروازه نفتی ریاض تبدیل کرده است. موقعیت جغرافیایی این پایانه یک ضعف اساسی نیز دارد؛ نفتکشها پس از بارگیری باید از تنگه هرمز عبور کنند.
عربستان برای کاهش این آسیبپذیری، خط لوله شرق به غرب را توسعه داده است. این خط بخشی از نفت شرق عربستان را به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل میکند. با وجود این مسیر جایگزین، رأستنوره همچنان قلب صادرات نفت عربستان باقی مانده است.
خارک؛ ظرفیت بزرگ و صادرات محدود
جزیره خارک با ظرفیت اسمی حدود ۵ میلیون بشکه در روز، جایگاه دوم این فهرست را در اختیار دارد. این پایانه طی دههها مرکز اصلی جمعآوری، ذخیرهسازی و بارگیری نفت خام ایران بوده است. برآوردهای کپلر ظرفیت ذخیره نفت خارک را حدود ۳۱ میلیون بشکه نشان میدهد. نزدیک به ۹۰ درصد صادرات نفت خام ایران نیز بهطور سنتی از این جزیره انجام شده است. کپلر
ظرفیت اسمی خارک فاصله زیادی با صادرات واقعی ایران دارد. تحریمها، محدودیت تولید، کمبود نفتکش و فشار دریایی، امکان استفاده کامل از تأسیسات جزیره را از بین بردهاند. صادرات ایران پیش از بحران اخیر عمدتاً در محدوده ۱.۵ تا ۲ میلیون بشکه در روز قرار داشت.
این تفاوت یک نکته مهم را آشکار میکند؛ زیرساخت بارگیری در خارک بزرگ است، اما ظرفیت تولید و امکان دسترسی به بازار، حجم واقعی صادرات را تعیین میکنند. توقف بارگیری نیز میتواند مخازن جزیره را پر کند و فشار را به میدانهای نفتی انتقال دهد.
سه پایانه در تعقیب غولها
میناالاحمدی کویت با ظرفیت تقریبی ۳.۵ میلیون بشکه در روز، یکی دیگر از مراکز مهم صادرات نفت منطقه است. این مجموعه علاوه بر نفت خام، فرآوردههای پالایشی و محصولات گازی را نیز به بازارهای خارجی ارسال میکند. شرکت ملی نفت کویت چند اسکله و تأسیسات صادراتی را در این منطقه اداره میکند. شرکت ملی پالایش نفت کویت
فجیره با ظرفیت تقریبی ۳.۳ میلیون بشکه در روز، موقعیتی متفاوت دارد. این بندر بیرون از تنگه هرمز قرار گرفته است. خط لوله حبشان–فجیره نفت میدانهای ابوظبی را مستقیم به دریای عمان میرساند. ظرفیت انتقال این خط حدود ۱.۸ میلیون بشکه در روز اعلام شده است. فجیره همچنین یکی از بزرگترین مراکز ذخیرهسازی، ترکیب فرآورده و سوخترسانی دریایی جهان محسوب میشود. بندر فجیره
پایانه بصره عراق نیز با ظرفیتی نزدیک به ۳.۳ میلیون بشکه در روز، آخرین عضو این جمع است. بخش عمده صادرات دریایی عراق از تأسیسات بصره و گویهای شناور خلیجفارس انجام میشود. وابستگی شدید بغداد به این مسیر، هر اختلال فنی یا امنیتی را به تهدیدی مستقیم برای درآمد دولت تبدیل میکند.
این پنج پایانه بیش از اسکلههای بارگیری اهمیت دارند. آنها محل تلاقی تولید نفت، خطوط لوله، مخازن ذخیره و مسیرهای دریایی هستند. ظرفیت بالای این مراکز قدرت صادراتی منطقه را نمایش میدهد، اما تمرکز میلیونها بشکه نفت در چند نقطه محدود، آسیبپذیری بزرگی نیز ایجاد میکند. در بازار نفت، گاهی سرنوشت یک کشور نه در میدان نفتی، بلکه در چند بازوی بارگیری کنار دریا رقم میخورد.
منبع:
خبرگزاری میز نفتاین خبر به صورت اتوماتیک جمع آوری شده است در صورتی که منافاتی با قوانین دارد لطفا از طریق صفحه تماس با ما گزارش دهید.
