خبرگزاری میز نفت:
به گزارش میزنفت، نشانههایی از افزایش تردد کشتیهای حامل گاز طبیعی مایع در تنگه هرمز دیده میشود، اما آمارها هنوز فاصله زیادی با شرایط عادی پیش از جنگ دارند. تازهترین دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد یک کشتی دیگر حامل گاز مایع قطر از تنگه هرمز عبور کرده و تعداد محمولههای قطری خارجشده از این آبراه از آغاز جنگ به پنج مورد رسیده است.
اهمیت این تحول تنها به تعداد کشتیها محدود نمیشود. تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای صادرات گاز مایع جهان است. بخش بزرگی از گاز مایع قطر برای رسیدن به مشتریان آسیایی و اروپایی باید از همین آبراه عبور کند. محدود شدن این مسیر در ماههای گذشته یکی از مهمترین ریسکهای بازار جهانی گاز بوده است.
۹ کشتی گازبر از هرمز خارج شدند
از ۲۸ فوریه تاکنون در مجموع ۹ کشتی حامل گاز مایع قطر و امارات از تنگه هرمز خارج شدهاند. پنج محموله از این تعداد متعلق به قطر بوده است.
یک کشتی خالی گازبر نیز بدون مشکل وارد تنگه شده و برای بارگیری به سمت جزیره داس امارات حرکت کرده است. دادههای ردیابی و تصاویر ماهوارهای نشان میدهد کشتی «الحمرا» متعلق به شرکت ملی نفت ابوظبی پس از بازگشت از هند به نزدیکی پایانه جزیره داس رسیده است.
ورود یک کشتی خالی برای بارگیری اهمیت ویژهای دارد. این اتفاق نشان میدهد مسیر هرمز فقط برای خروج محدود محمولههای آماده استفاده نمیشود. برخی شرکتها دوباره چرخه کامل ورود کشتی، بارگیری و خروج از خلیج فارس را آزمایش میکنند.
هرمز هنوز عادی نشده است
افزایش تعداد عبورها را نمیتوان به معنای بازگشت شرایط عادی دانست. جریان نفت و گاز خلیج فارس همچنان تنها بخشی از حجم پیش از جنگ است. با وجود افزایش تعداد نفتکشها و کشتیهای گازبر طی هفتههای اخیر، حجم کلی جریان انرژی همچنان بسیار پایینتر از شرایط معمول قرار دارد.
بنابراین ۹ عبور ثبتشده بیش از آنکه نشانه پایان بحران باشد، از شکلگیری روشهای تازه برای عبور از یک آبراه پرریسک حکایت دارد.یکی از مهمترین این تغییرات، خاموش شدن سامانههای شناسایی خودکار کشتیها هنگام عبور از هرمز است.
۵۷ درصد کشتیها با چراغ خاموش
دادههای ردیابی دریایی نشان میدهد ۵۷ درصد کل ترددهای ثبتشده در تنگه هرمز طی دوره مورد بررسی با خاموش بودن فرستندههای شناسایی خودکار انجام شده است. این نسبت در ماه مه به ۶۵.۲ درصد رسیده است.
سامانه شناسایی خودکار، اطلاعاتی مانند موقعیت، مسیر و مشخصات کشتی را برای سایر شناورها و سامانههای پایش دریایی ارسال میکند. خاموش کردن این سامانه، ردیابی عمومی حرکت کشتی را بسیار دشوارتر میکند.
این روش در گذشته بیشتر در نفتکشهای مرتبط با ایران، روسیه و تجارت نفت تحریمشده مشاهده میشد. بحران هرمز شرایط را تغییر داده است. اکنون برخی کشتیهای تجاری حامل محمولههای غیرتحریمی نیز برای کاهش امکان ردیابی مسیر خود، سامانه شناسایی را خاموش میکنند.
از نفت تحریمی تا تجارت عادی
گسترش «تردد تاریک» یکی از تغییرات مهم کشتیرانی در خلیج فارس پس از جنگ محسوب میشود.سهم کشتیهای بارگیریشده خروجی از هرمز با سامانه شناسایی خاموش در ماه مارس ۵۸.۵ درصد بود. این رقم در آوریل به ۵۴ درصد کاهش یافت، اما در ماه مه به ۶۵.۲ درصد رسید.
شرکتهای کشتیرانی علاوه بر خاموش کردن سامانههای ردیابی، مسیر حرکت خود را نیز تغییر دادهاند و در برخی موارد از تدابیر حفاظتی بیشتری استفاده میکنند.
در نتیجه، یک واقعیت تازه در هرمز شکل گرفته است. خاموش کردن سامانه شناسایی کشتی دیگر الزاماً نشانه حمل نفت تحریمی نیست.
مذاکره برای عبور امن کشتیها
همه کشتیها نیز صرفاً با اتکا به اقدامات عملیاتی از هرمز عبور نمیکنند. برخی نفتکشها پس از مذاکرات میان دولت کشورهای دریافتکننده محموله و تهران امکان عبور امن پیدا کردهاند.
این روند نشان میدهد تردد در هرمز تا حدی از یک فعالیت عادی کشتیرانی به فرایندی سیاسی و امنیتی تبدیل شده است. مقصد محموله، دولت خریدار و مذاکرات انجامشده میتواند بر امکان عبور یک کشتی اثر بگذارد.
بازار انرژی نیز دیگر فقط تعداد کشتیهای عبوری را دنبال نمیکند. نوع کشتی، کشور مقصد و شیوه عبور به متغیرهای مهم تبدیل شدهاند.
چرا گاز مایع حساستر است؟
اختلال در صادرات گاز مایع خلیج فارس برای بازار جهانی اهمیت زیادی دارد. ظرفیت جایگزینی سریع این سوخت در مقایسه با نفت خام محدودتر است.
قطر یکی از بزرگترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان گاز مایع جهان است و محمولههای این کشور نقش مهمی در تأمین بازارهای آسیا و اروپا دارند. بخش عمده صادرات دریایی قطر نیز به عبور از تنگه هرمز وابسته است.در نتیجه، حتی افزایش محدود تعداد کشتیهای قطری عبوری میتواند برای معاملهگران بازار جهانی گاز اهمیت داشته باشد.
با این حال، پنج محموله قطری از زمان آغاز جنگ هنوز رقم کوچکی در مقایسه با تجارت عادی گاز مایع این کشور است. این عبورها را نمیتوان نشانه بازگشت کامل صادرات قطر دانست.
بازار در انتظار بازگشایی واقعی
تهران در مقطعی از احتمال بازگشت تردد به تنگه هرمز سخن گفته و موضوع دریافت هزینه از کشتیهای عبوری نیز مطرح شده است. تحقق یک سازوکار پایدار برای عبور شناورها میتواند زمینه افزایش تدریجی صادرات نفت و گاز مایع کشورهای خلیج فارس را فراهم کند.
در مقابل، ادامه عبورهای موردی و مذاکرهشده ریسک عرضه را در بازار جهانی حفظ خواهد کرد.دادههای فعلی از یک وضعیت بینابینی حکایت دارند. هرمز کاملاً بسته نیست، اما هنوز به مسیر عادی و قابل پیشبینی تجارت انرژی بازنگشته است.
۹ کشتی گازبر، پنج محموله قطری و سهم ۵۷ درصدی ترددهای پنهان، تصویر روشنی از وضعیت جدید هرمز ارائه میدهد؛ کشتیها دوباره عبور میکنند، اما بخش بزرگی از آنها ترجیح میدهند هنگام عبور دیده نشوند.
تردد کشتیهای حامل گاز مایع در تنگه هرمز افزایش یافته است. از ۲۸ فوریه ۹ کشتی گازبر از هرمز خارج شدهاند و ۵۷ درصد ترددها با سامانه شناسایی خاموش انجام شده است.
کلیدواژه: تنگه هرمز، گاز مایع، قطر، صادرات گاز قطر، کشتی گازبر، ادنوک
منبع:
خبرگزاری میز نفتاین خبر به صورت اتوماتیک جمع آوری شده است در صورتی که منافاتی با قوانین دارد لطفا از طریق صفحه تماس با ما گزارش دهید.
