خبرگزاری میز نفت:
به گزارش میز نفت، پیامدهای بحران تنگه هرمز دیگر به بازار نفت و محمولههای انرژی محدود نمانده است. تازهترین دادههای وزارت دارایی ژاپن از توقف تقریباً کامل صادرات خودروهای سواری، کامیون و اتوبوس این کشور به خاورمیانه در ماه آوریل حکایت دارد.
براساس گزارش الجزیره، ارزش و حجم صادرات خودروهای ژاپنی به منطقه در مقایسه با آوریل سال قبل بیش از ۹۰ درصد کاهش یافته است. این افت یکی از سنگینترین ضربههای چند سال اخیر به صنعت خودروی ژاپن محسوب میشود.
خاورمیانه، بازار مهم ژاپنیها
خاورمیانه در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۴ درصد از کل صادرات جهانی خودروهای ژاپنی را به خود اختصاص داد. خودروهای شاسیبلند، مدلهای گرانقیمت و محصولات دستدوم ژاپنی نیز بازار پررونقی در کشورهای منطقه دارند.
اختلال در مسیرهای دریایی تنها مانع تحویل خودرو نشده است. شرکتها ناچار شدهاند تولید مدلهای مخصوص بازار خاورمیانه را نیز کاهش دهند. توشیهیرو میبه، نایبرئیس انجمن خودروسازان ژاپن، بستهشدن تنگه هرمز را مهمترین عامل اختلال در حملونقل این صنعت معرفی کرده است.
تویوتا زیر فشار هرمز
تویوتا یکی از آسیبپذیرترین خودروسازان ژاپنی در برابر بحران خاورمیانه به شمار میرود. این منطقه حدود ۶ درصد از کل فروش جهانی تویوتا را تشکیل میدهد و خودروهای شاسیبلند این شرکت، بهویژه لندکروزر، تقاضای بالایی در کشورهای عربی دارند.
فروش تویوتا در خاورمیانه طی ماه مارس حدود یکسوم کاهش یافت. این شرکت پیشتر از کاهش تولید حدود ۴۰ هزار دستگاه خودروی مخصوص بازار منطقه خبر داده بود. صادرات تویوتا از ژاپن به خاورمیانه در سال ۲۰۲۵ بیش از ۳۲۰ هزار دستگاه بود.
تویوتا همچنین پیشبینی سود عملیاتی سال مالی منتهی به مارس ۲۰۲۷ را به ۳ تریلیون ین، معادل حدود ۱۹ میلیارد دلار، کاهش داده است. سود عملیاتی سال قبل به ۳.۷۷ تریلیون ین رسیده بود. برآورد متوسط تحلیلگران نیز ۴.۵۹ تریلیون ین بود.
شرکت، اختلال در تأمین مواد اولیه، افزایش هزینه حملونقل، بحران خاورمیانه و تعرفههای آمریکا را عوامل اصلی فشار بر سودآوری خود میداند.
توقف صادرات مزدا و سوبارو
مزدا سالانه حدود ۳۰ هزار دستگاه خودرو برای بازار خاورمیانه تولید میکرد. این شرکت پس از توقف مسیرهای دریایی، ارسال محصولات خود به منطقه را متوقف کرد و بخشی از ظرفیت صادراتی را به بازار اروپا اختصاص داد.
سوبارو نیز برخی سفارشهای خاورمیانه را لغو کرده است. این تصمیمها کمبود بعضی مدلها و افزایش زمان تحویل خودرو به خریداران منطقه را در پی داشته است.
اختلال در عرضه نفتا، روانکارها، مواد پتروشیمی، آلومینیوم، پلاستیک و تایر نیز فشار تازهای بر کارخانهها و قطعهسازان وارد کرده است. خودروسازان ژاپنی بیش از دوسوم آلومینیوم مورد نیاز خود را از منطقه خلیج فارس تأمین میکنند. الجزیره از افزایش حدود ۴۰ درصدی قیمت برخی مواد اولیه مانند پلاستیک و تایر نیز خبر داده است.
قطعهسازان در خط مقدم بحران
دامنه بحران به شرکتهای قطعهسازی نیز رسیده است. دنسو پیشبینی سود عملیاتی خود را به حدود ۳.۲ میلیارد دلار کاهش داده؛ رقمی پایینتر از برآورد بیش از ۴ میلیارد دلاری بازار.
تویوتا گوسی، تولیدکننده قطعات پلاستیکی، لاستیکی و سامانههای روشنایی، از احتمال کاهش تولید نزدیک به ۲۰۰ هزار خودرو بهدلیل دشواری تأمین مواد اولیه خبر داده است.
کاهش حدود ۳۰ درصدی واردات نفت ژاپن در ماه مارس نیز فشار بر صنایع تولیدی و حملونقل این کشور را تشدید کرد. بخش بزرگی از نفت وارداتی ژاپن از خاورمیانه تأمین میشود و از مسیر تنگه هرمز عبور میکند.
مسیرهای جایگزین گران و طولانی
برخی شرکتها برای دورزدن تنگه هرمز، مسیر دریایی دماغه امید نیک در جنوب آفریقا را انتخاب کردهاند. این مسیر بین ۱۲ تا ۱۴ روز به زمان سفر اضافه میکند و هزینه سنگینی بر شرکتهای کشتیرانی تحمیل میکند.
گروهی دیگر استفاده از مسیر زمینی بنادر خلیج فارس، عربستان، اردن و سواحل مدیترانه را بررسی کردهاند. حمل هوایی نیز تنها برای قطعات ضروری و سفارشهای فوری کاربرد دارد؛ زیرا هزینه آن بسیار بیشتر از حمل دریایی است.
این راهکارها شاید بخشی از صادرات را حفظ کنند، اما جایگزین اقتصادی و پایداری برای مسیر اصلی نیستند. رشد هزینه لجستیک در نهایت به قیمت خودرو منتقل خواهد شد و مصرفکنندگان خاورمیانه باید منتظر خودروهای گرانتر و زمان تحویل طولانیتر باشند.
بازطراحی زنجیره تأمین خودرو
ادامه بحران میتواند خودروسازان ژاپنی را به بازطراحی زنجیره تأمین و کاهش وابستگی به مسیرهای خاورمیانه وادار کند. افزایش ذخایر مواد اولیه، تنوعبخشی به تأمینکنندگان، استفاده بیشتر از بازیافت و انتقال بخشی از تولید به بازارهای مقصد اکنون در دستور کار شرکتها قرار گرفته است.
بحران هرمز نشان داد صنعت خودرو نیز بهاندازه بازار نفت از امنیت آبراههای انرژی تأثیر میپذیرد. خودرو برای تولید به آلومینیوم، محصولات پتروشیمی، پلاستیک، لاستیک و انرژی نیاز دارد و برای رسیدن به بازار نیز به مسیرهای مطمئن کشتیرانی وابسته است.
اکنون تنگه هرمز همزمان دو طرف این زنجیره را هدف قرار داده است؛ مواد اولیه دیرتر به کارخانه میرسد و خودروی تولیدشده نیز راهی برای رسیدن به مشتری پیدا نمیکند.
منبع: الجزیره
منبع:
خبرگزاری میز نفتاین خبر به صورت اتوماتیک جمع آوری شده است در صورتی که منافاتی با قوانین دارد لطفا از طریق صفحه تماس با ما گزارش دهید.