خبرگزاری میز نفت:
به گزارش میز نفت ، قدرت نفتی ایران را نمیتوان صرفاً با میزان تولید یا صادرات در یک مقطع زمانی سنجید. ذخایر عظیم نفت، ظرفیت توسعه میادین، دسترسی به آبهای خلیج فارس، زیرساختهای صادراتی و مجاورت با تنگه هرمز، مجموعهای از عوامل هستند که جایگاه ایران را در معادلات انرژی جهان تعیین میکنند.
بر اساس دادههای مورد استناد این گزارش، ایران در پایان سال ۲۰۲۴ حدود ۲۰۸.۶ میلیارد بشکه ذخایر اثباتشده نفت خام داشته و تولید نفت خام کشور در همان سال حدود ۳.۲۶ میلیون بشکه در روز بوده است.
ذخایر نفتی بهتنهایی قدرت نمیسازند
قدرت واقعی نفتی زمانی شکل میگیرد که ذخایر قابل توجه با ظرفیت تولید، امکان انتقال، زیرساخت صادرات و دسترسی به بازار همراه شود.
برآوردهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا نشان میدهد ظرفیت تولید نفت خام ایران در صورت رفع محدودیتهای تحریمی میتواند به حدود ۳.۸ میلیون بشکه در روز برسد.
همچنین صادرات نفت خام و میعانات ایران از حدود ۴۰۰ هزار بشکه در روز در سال ۲۰۲۰ به نزدیک ۱.۴ میلیون بشکه در سال ۲۰۲۳ افزایش یافت و در هشت ماه نخست ۲۰۲۴ حدود ۱.۵ میلیون بشکه در روز برآورد شده است.
چین نیز در سال ۲۰۲۳ مقصد حدود ۹۰ درصد صادرات نفت خام و میعانات ایران بوده است؛ موضوعی که هم ظرفیت صادراتی ایران در شرایط تحریم را نشان میدهد و هم ضرورت تنوعبخشی به بازارهای صادراتی را برجسته میکند.
هرمز؛ حلقه اتصال نفت ایران به بازار جهانی
ایران بهتنهایی تعیینکننده قیمت جهانی نفت نیست، اما موقعیت جغرافیایی کشور در کنار ظرفیت تولید و ذخایر عظیم، قدرت اثرگذاری آن بر انتظارات بازار را افزایش میدهد.
تنگه هرمز در این میان اهمیت ویژهای دارد. بر اساس دادههای EIA، در سال ۲۰۲۳ حدود ۲۰.۹ میلیون بشکه در روز نفت خام، میعانات و فرآوردههای نفتی از این آبراه عبور کرده که حدود ۱۴.۹ میلیون بشکه در روز آن نفت خام و میعانات بوده است.
به همین دلیل هرگونه اختلال در تردد از هرمز میتواند محاسبات پالایشگاهها، شرکتهای کشتیرانی، بیمهگران، معاملهگران و کشورهای واردکننده انرژی را تحت تأثیر قرار دهد.
توسعه مسیرهای صادراتی خارج از هرمز
قدرت نفتی تنها در چاههای نفت خلاصه نمیشود و شبکهای از تولید، ذخیرهسازی، خطوط انتقال، پایانههای صادراتی، حملونقل و بازارهای مقصد را دربرمیگیرد.
در همین چارچوب، توسعه خط لوله گوره-جاسک و پایانه صادراتی جاسک با هدف کاهش آسیبپذیری صادرات نفت در برابر محدودیتهای احتمالی در تنگه هرمز اهمیت پیدا میکند. ظرفیت اسمی این خط حدود یک میلیون بشکه در روز اعلام شده است.
همچنین ظرفیت پایانههای بارگیری نفت ایران بیش از ۸ میلیون بشکه در روز برآورد شده که نشاندهنده ظرفیت قابل توجه زیرساختی صنعت نفت کشور است.
چین همچنان مهمترین بازار نفت ایران
بازار چین همچنان اهمیت بالایی برای صادرات نفت ایران دارد، اما تمرکز بر یک بازار میتواند ریسکهای تجاری و ژئوپلیتیک را افزایش دهد.
بر اساس آمار مورد اشاره در گزارش، صادرات نفت ایران به خریداران چینی در اوت ۲۰۲۶ به حدود ۵۳۴ هزار بشکه در روز کاهش یافته و ذخایر نفت ایران روی آب نیز از حدود ۱۰۵ میلیون بشکه به نزدیک ۸۰ میلیون بشکه رسیده است.
در چنین شرایطی، توسعه بازارهای جدید و ایجاد مسیرهای صادراتی متنوع میتواند قدرت مانور نفتی ایران را افزایش دهد.
میادین مشترک؛ بخش دیگری از قدرت نفتی
توسعه میادین مشترک نیز باید در مرکز سیاست نفتی کشور قرار گیرد. افزایش برداشت از این میادین، توسعه ظرفیت فرآورش و جمعآوری گازهای همراه، علاوه بر افزایش تولید، از کاهش سهم ایران از منابع مشترک جلوگیری میکند.
در نهایت، قدرت نفتی ایران حاصل ترکیب ۲۰۸.۶ میلیارد بشکه ذخایر اثباتشده، تولید روزانه ۳.۲۶ میلیون بشکه در سال ۲۰۲۴، ظرفیت بالقوه ۳.۸ میلیون بشکهای، صادرات حدود ۱.۵ میلیون بشکه در روز و موقعیت راهبردی در مجاورت تنگه هرمز است.
تبدیل این ظرفیتها به قدرت پایدار، به سرمایهگذاری، افزایش ظرفیت تولید، توسعه زیرساخت صادرات، تنوع بازارها، توسعه پالایش و تقویت دیپلماسی انرژی نیاز دارد. در این میان، هرمز نقطهای است که نفت ایران، امنیت انرژی آسیا و اقتصاد جهانی را به یکدیگر پیوند میدهد.
منبع : تسنیم
منبع:
خبرگزاری میز نفتاین خبر به صورت اتوماتیک جمع آوری شده است در صورتی که منافاتی با قوانین دارد لطفا از طریق صفحه تماس با ما گزارش دهید.
