خبرگزاری میز نفت:
به گزارش میزنفت، حدود ۴۵ میلیون بشکه از نفت جهان در کشورها و مناطقی تولید میشود که اکنون درگیر جنگ یا تنشهای نظامی هستند. این میزان معادل ۴۳ درصد تولید جهانی نفت است؛ سهمی که نشان میدهد تقریباً نیمی از عرضه نفت جهان به تحولات مناطق بحرانی وابسته شده است.
تمرکز بخش بزرگی از تولید نفت در مناطق درگیر جنگ، نگرانیها درباره امنیت بلندمدت انرژی را افزایش داده است. اگرچه تنوعبخشی به منابع، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و افزایش تولید در کشورهای امنتر دنبال میشود، ظرفیت جایگزینی سریع چنین حجمی از نفت وجود ندارد.
بحران نفت از خاورمیانه آغاز شد
خاورمیانه مهمترین کانون اختلال در عرضه نفت و فرآوردههای نفتی است. خوشبینی معاملهگران نسبت به کاهش تنشها تاکنون از جهش شدید قیمت نفت در بازارهای مالی جلوگیری کرده، اما وضعیت عرضه فیزیکی متفاوت است.
کاهش جریان نفت و سوخت از منطقه، برخی کشورها را به سهمیهبندی مصرف و برداشت اضطراری از ذخایر راهبردی واداشته است. برآورد تحلیلگران نشان میدهد عرضه نفت خاورمیانه اکنون بین ۵ تا ۷ میلیون بشکه در روز کمتر شده است.
کمبود سوخت مهمتر از نفت خام
مشکل بازار انرژی تنها کمبود نفت خام نیست. کشورهای حاشیه خلیج فارس از صادرکنندگان بزرگ بنزین، گازوئیل و دیگر فرآوردههای نفتی به شمار میروند. اختلال در صادرات این کشورها، فشار مستقیمی بر بازار جهانی سوخت وارد کرده است.
ظرفیت پالایش نفت جهان نیز طی یک دهه گذشته، بهویژه در اروپا، کاهش یافته است. جنگهای خاورمیانه و اوکراین حدود ۱۰ درصد ظرفیت پالایشی جهان را از دسترس خارج کردهاند. به همین دلیل، جایگزینی فرآوردههای صادراتی منطقه بسیار دشوارتر از تأمین نفت خام است.
اروپا اکنون هزینه کاهش ظرفیت پالایش و وابستگی به واردات سوخت را میپردازد. قیمت گازوئیل در این قاره نسبت به فوریه ۷۰ درصد افزایش یافته و هزینه حملونقل، صنعت و خدمات را بالا برده است.
حمله به پالایشگاههای روسیه
اوکراین حملات پهپادی به پالایشگاههای روسیه را با هدف افزایش فشار اقتصادی بر مسکو ادامه میدهد. این حملات تاکنون امتیاز سیاسی مهمی از روسیه نگرفته، اما تولید سوخت را کاهش داده و کمبودهایی در بازار ایجاد کرده است.
آثار این وضعیت از مرزهای روسیه فراتر رفته است. روسیه پس از آمریکا دومین صادرکننده بزرگ سوخت جهان بود و کاهش صادرات آن میتواند بازار کشورهای واردکننده را با کمبود روبهرو کند.
برخی پالایشگاههای آسیبدیده پس از تعمیر دوباره وارد مدار شدهاند، اما بازسازی تأسیسات زمان میبرد. ممنوعیت صادرات بنزین و گازوئیل روسیه نیز همچنان برقرار است و عرضه جهانی فرآوردههای نفتی را محدود نگه میدارد.
تنگه هرمز در مرکز بحران انرژی
گسترش جنگ در خاورمیانه، مسیرهای اصلی انتقال نفت را نیز در معرض تهدید قرار داده است. حملات حوثیهای یمن به کشتیها، شرکتهای کشتیرانی را به تغییر مسیر و استفاده از کانالها و آبراههای جایگزین واداشته است.
طولانیترشدن مسیر نفتکشها، مصرف سوخت، کرایه حمل و هزینه بیمه را افزایش میدهد. این هزینهها همراه با حق بیمه جنگی به قیمت نهایی محموله اضافه میشود و بیشترین فشار را بر کشورهای فقیر و واردکنندگان انرژی وارد میکند.
انتشار گزارشهایی درباره مذاکرات ایران و عمان برای مدیریت مشترک تنگه هرمز، قیمت نفت را کاهش داد. معاملهگران این گفتوگوها را نشانهای از احتمال بازگشایی کامل این آبراه تلقی کردند. بااینحال، تهدیدهای متقابل ایران و آمریکا نشان میدهد خطر اختلال دوباره در تردد نفتکشها همچنان پابرجاست.
وابستگی جهان به نفت آمریکا
کاهش عرضه نفت و سوخت از خاورمیانه و روسیه، وابستگی بازار جهانی به نفت خام و فرآوردههای نفتی آمریکا را افزایش داده است. پالایشگاههای آمریکایی برای تولید برخی سوختها به نفت سنگین کانادا و ونزوئلا نیاز دارند؛ اما عرضه هر دو کشور با محدودیت روبهرو شده است.
ریستاد انرژی پیشبینی کرده تولید نفت کانادا در سپتامبر بهدلیل تعمیرات تأسیسات ماسههای نفتی، روزانه ۳۰۰ هزار بشکه کاهش پیدا کند. در سالهای گذشته چنین افت فصلی با برداشت از ذخایر جبران میشد، اما موجودی نفت کانادا اکنون به پایینترین سطح ۱۲ ماه اخیر رسیده است.
افت صادرات نفت ونزوئلا
میانگین صادرات نفت ونزوئلا در ژوئیه به روزانه ۱.۱۶ میلیون بشکه رسید؛ درحالیکه این کشور در ژوئن روزانه ۱.۲ میلیون بشکه نفت صادر کرده بود.
افزایش پیشین صادرات ونزوئلا بیش از آنکه نتیجه رشد تولید باشد، به برداشت نفت از مخازن ذخیره ارتباط داشت. کاهش موجودی مخازن میتواند صادرات این کشور را پایینتر ببرد؛ مگر آنکه شرکت ملی نفت ونزوئلا و شرکای آمریکایی و اروپایی آن بتوانند تولید را سریعتر افزایش دهند.
تورم؛ پیامد جهانی بحران انرژی
اختلال در تولید نفت، کاهش ظرفیت پالایش و افزایش هزینه حمل، به رشد قیمت انرژی و تورم جهانی منجر شده است. کشورهای واردکننده برای تأمین نفت و سوخت جایگزین با یکدیگر رقابت میکنند و طرحهای تازهای برای احداث خطوط لوله و توسعه مسیرهای انتقال مطرح شده است.
همزمان، استقبال از انرژی خورشیدی و خودروهای برقی در اروپا افزایش یافته است. بااینحال، توسعه انرژیهای جایگزین نمیتواند در کوتاهمدت کمبود دهها میلیون بشکه نفت و فرآورده را جبران کند.
مشخص نیست جنگها و اختلالهای کنونی چه زمانی پایان مییابند. بازار جهانی سرانجام خود را با شرایط تازه تطبیق خواهد داد، اما این سازگاری با افزایش قیمت انرژی، تورم، فشار بر مصرفکنندگان و تحمیل هزینههای سنگین به اقتصاد جهانی همراه خواهد بود.
منبع:
خبرگزاری میز نفتاین خبر به صورت اتوماتیک جمع آوری شده است در صورتی که منافاتی با قوانین دارد لطفا از طریق صفحه تماس با ما گزارش دهید.
