خبرگزاری میز نفت:
به گزارش میزنفت، قیمت نفت برنت در ۲۵ اوت بیش از ۳ درصد سقوط کرد و به محدوده ۸۸ دلار در هر بشکه رسید؛ آن هم در شرایطی که وضعیت امنیتی هرمز همچنان شکننده است و تردد کشتیها با دوران پیش از جنگ فاصله دارد. این رفتار بازار یک پیام روشن دارد: معاملهگران بهتدریج به این جمعبندی رسیدهاند که محدود بودن مسیر معمول هرمز الزاماً به معنای توقف صادرات نفت خلیج فارس نیست.
نفتکشهای واسطه وارد شدند
در هفتههای اخیر بخشی از تولیدکنندگان خلیج فارس به مدل جدیدی برای انتقال نفت روی آوردهاند؛ نفتکشهایی که نقش «شاتل» یا واسطه را بازی میکنند. این کشتیها محموله را در داخل خلیج فارس تحویل میگیرند، مسیر پرریسک را طی میکنند و نفت را در آن سوی گلوگاه به شبکه حملونقل متعارف تحویل میدهند.
گزارشها نشان میدهد ابوظبی و کویت نیز از سازوکارهای شاتل برای انتقال نفت به نفتکشهایی استفاده کردهاند که بیرون از منطقه پرخطر منتظر ماندهاند. مزیت این مدل آن است که تمام ناوگان جهانی مجبور نیست وارد منطقه پرریسک شود. تعداد محدودی نفتکش و خدمه ریسک عبور را میپذیرند و محموله پس از پشت سر گذاشتن منطقه خطر، به شبکه عادی حمل نفت بازمیگردد.
پای آمریکا به انتقال نفت باز شد
در کنار این مدل، گزارشهایی از ایجاد سازوکار امنیتی توسط آمریکا برای عبور نفتکشها منتشر شده است. بر اساس گزارشهای منتشرشده، ارتش آمریکا عملیاتی برای تسهیل عبور نفت از هرمز اجرا کرده و در برخی شبها گروههایی از نفتکشها از مسیرهای امنتر هدایت شدهاند. این عملیات تنها به اسکورت مستقیم محدود نبوده و هماهنگی مسیر حرکت و ورود و خروج کشتیها را نیز دربر گرفته است.
آمریکا همچنین از پاکسازی مسیر اصلی کشتیرانی از مین و هدایت بخشی از نفتکشها از مسیر جنوبی نزدیک عمان سخن گفته است. با این حال، درباره حجم واقعی نفت عبوری اختلاف قابلتوجهی وجود دارد. مقامهای آمریکایی ارقام بالایی اعلام کردهاند، در حالی که شرکتهای ردیابی نفتکش حجم قابل مشاهده بسیار کمتری را ثبت کردهاند. حرکت برخی نفتکشها با AIS خاموش نیز میتواند بخشی از این اختلاف را توضیح دهد.
هرمز هنوز عادی نیست
این تحولات به معنی بازگشت شرایط عادی به تنگه هرمز نیست. دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد تعداد شناورهای عبوری همچنان به شکل محسوسی پایینتر از دوران پیش از جنگ قرار دارد و در برخی روزها حتی تعداد کشتیهای عبوری به چند فروند کاهش یافته است.
بنابراین تصویر واقعی نه «باز شدن کامل هرمز» است و نه «توقف کامل نفت». مدل جدید چیزی بین این دو وضعیت است؛ هرمز همچنان منطقهای پرریسک و محدود باقی مانده، اما شبکه جهانی نفت راههایی برای انتقال بخشی از محمولهها پیدا کرده است.
بازار به بشکه نگاه میکند
همینجا میتوان یکی از مهمترین دلایل آرامش نسبی بازار را پیدا کرد. اگر در روزهای نخست بحران معاملهگران احتمال میدادند چندین میلیون بشکه نفت خلیج فارس برای مدت طولانی پشت هرمز محبوس شود، اکنون شواهد نشان میدهد بخشی از این نفت با ترکیبی از نفتکشهای واسطه، عبورهای کمشفاف، مسیرهای تحت حفاظت و خطوط لوله جایگزین از منطقه خارج میشود.
حتی با وجود جهش شدید هزینه حمل نفتکش، انتقال نفت متوقف نشده است. تخفیف نفت برخی تولیدکنندگان منطقه نیز میتواند بخشی از هزینه سنگین حمل و بیمه را جبران کند. بازار در نتیجه به یک واقعیت تازه عادت کرده است: اختلال در هرمز لزوماً مساوی با صفر شدن عرضه نیست.
سقوط پریمیوم هرمز
قیمت نفت فقط تابع عرضه و تقاضای روزانه نیست. بازار برای احتمال وقوع اختلالهای آینده نیز قیمت تعیین میکند. در آغاز بحران، احتمال قطع عرضه، حمله به نفتکشها، بسته شدن مسیر و کمبود نفت باعث شد یک «پریمیوم هرمز» روی قیمت نفت بنشیند.
اما هر نفتکشی که با موفقیت از منطقه عبور میکند، هر محمولهای که در آن سوی هرمز تحویل داده میشود و هر مسیر جایگزینی که آزمایش خود را پس میدهد، بخشی از این پریمیوم را تخلیه میکند. به همین دلیل ممکن است وضعیت سیاسی و نظامی همچنان بحرانی باشد، اما قیمت نفت کاهش پیدا کند. بازار دیگر بدترین سناریوی روزهای نخست جنگ را با همان احتمال قبلی قیمتگذاری نمیکند.
نفت ۲۰۰ دلاری چرا نیامد؟
اینجا یکی از مهمترین ایرادات سناریوی نفت ۱۵۰ تا ۲۰۰ دلاری نیز آشکار میشود.این سناریو بر یک فرض اساسی بنا شده بود: اختلال در هرمز باید به توقف طولانیمدت بخش بزرگی از صادرات نفت خلیج فارس منجر شود.
اما این اتفاق در ابعادی که بازار از آن میترسید رخ نداد. صادرات کاهش پیدا کرد، هزینه حمل افزایش یافت، ریسک بالا رفت و تجارت انرژی منطقه همچنان با محدودیت جدی روبهرو است؛ اما شبکه انتقال نفت فرو نپاشید. وقتی چند میلیون بشکه نفت در روز همچنان راهی برای خروج از منطقه پیدا میکند، بازار دیگر دلیلی ندارد سناریوی «صفر شدن صادرات خلیج فارس» را مبنای قیمتگذاری قرار دهد.
تناقضی که وجود ندارد
بنابراین سقوط قیمت نفت در روزهایی که هنوز گزارشهایی از محدودیت شدید هرمز منتشر میشود، الزاماً تناقض نیست. ممکن است تعداد نفتکشهای قابل مشاهده بسیار کمتر شده باشد، اما همان کشتیها حجم بزرگی از نفت حمل کنند. بخشی از تردد میتواند بدون AIS انجام شود، بخشی از نفت با نفتکشهای واسطه انتقال پیدا کند و بخشی نیز از خطوط لولهای عبور کند که اساساً وارد هرمز نمیشوند.
بازار مجموعه این عوامل را کنار هم قرار میدهد. در بازار نفت، «بسته بودن تنگه» زمانی قیمت را منفجر میکند که نتیجه آن بسته شدن جریان نفت باشد. فعلاً هرمز هنوز به شرایط عادی بازنگشته است، اما نفت راههایی برای خروج پیدا کرده و همین تفاوت یکی از مهمترین دلایل آرامش بازار و عقبنشینی قیمت از سناریوی نفت ۱۵۰ تا ۲۰۰ دلاری است.
منبع:
خبرگزاری میز نفتاین خبر به صورت اتوماتیک جمع آوری شده است در صورتی که منافاتی با قوانین دارد لطفا از طریق صفحه تماس با ما گزارش دهید.
