پتروشیمیهای زنجان، لردگان و گلستان در میانه دهه ۸۰ با هدف تولید سالانه میلیونها تن اوره و آمونیاک کلید خوردند؛ سه طرح همنسل که قرار بود بخشی از نیاز کشور به کودهای شیمیایی را تأمین کنند و با صادرات مازاد تولید، برای اقتصاد کشور ارزآوری داشته باشند. اما پس از حدود دو دهه، سرنوشتشان متفاوت است؛ لردگان در سال ۱۳۹۹ به بهرهبرداری رسید، هرچند در سالهای اخیر با مشکلات متعددی مواجه بوده و بارها از مدار تولید خارج شده است؛ اما زنجان و گلستان همچنان در مرحله پروژه باقی مانده و با چالشهای متعددی مواجه هستند!
پتروشیمی زنجان پس از خروج شرکت ملی صنایع پتروشیمی از پروژه، ابتدا به بانکها و شرکتهای وابسته به نیروهای نظامی واگذار شد و در سال ۱۳۹۴، سهام این مجموعهها از طریق عرضه در بورس به خریداران بخش خصوصی منتقل شد. اکنون، پس از سالها، پروژه حدود ۶۰٪ پیشرفت فیزیکی دارد؛ در حالی که این رقم در سال ۱۳۹۷ حدود ۴۹٪ به ثبت رسیده؛ یعنی طی ۸ سال اخیر، پیشرفت پروژه تنها ۱۱ درصد بوده است! گلستان نیز همچنان در انتظار تعیین تکلیف است؛ طرحی با بیش از ۹۰ هزار سهامدار که نزدیک به دو دهه در اغما فرو رفته است!
واقعیت این است که واگذاری پروژههای بزرگ و راهبردی صنعت پتروشیمی به مجموعههایی که از توانمندی و ظرفیت لازم برای اجرای آنها برخوردار نبودهاند، در نهایت چیزی جز اتلاف زمان، هدررفت سرمایه و تضییع حقوق هزاران سهامدار به دنبال نداشته است؛ مسیری پرهزینه که تداوم آن دیگر قابل پذیرش نیست و ضرورت بازنگری جدی در این حوزه را دوچندان میکند...
سیامک مُهمدی/ شهریور ۱۴۰۵
https://x.com/siamak_mohmedi/status/2099927727444767108
